Iran-oorlog en jouw energierekening: €300 extra per jaar

Wie in maart een nieuw energiecontract moest afsluiten, merkte het meteen: op de piek van de Iranese crisis lag de gemiddelde maandrekening volgens Pricewise circa €60 hoger dan vóór alle onrust. Ruim €700 extra op jaarbasis. Inmiddels zijn de prijzen voor nieuwe contracten wat gezakt, maar vergeleken met 1 maart betaal je als gemiddeld huishouden nog altijd circa €25 per maand meer, zo'n €300 extra per jaar.

De reden ligt 5.000 kilometer verderop, in een zeestraat van 54 kilometer breed.

Waarom de Straat van Hormuz jouw gasrekening bepaalt

Dit verhaal telt voor iedereen die een energiecontract heeft of binnenkort moet verlengen, maar ook voor iedereen die wil begrijpen waarom geopolitiek zo direct in je portemonnee landt.

Via de Straat van Hormuz, de smalle doorgang tussen Iran en Oman, stroomt een vijfde van de wereldwijde olietoevoer. Ook een groot deel van het vloeibaar aardgas (LNG) dat Europa importeert, passeert via die route. Toen het conflict tussen de VS, Israël en Iran escaleerde en de straat wekenlang werd geblokkeerd, raakten die leveringen direct onzeker.

"Twenty per cent of the world's oil supply passes through the Strait of Hormuz," zegt Ronald Huisman, hoogleraar Sustainable Energy Finance aan de Erasmus School of Economics. "Now that route has been blocked for weeks, people sense that this crisis may have far longer-lasting consequences than previous energy crises."

Dat voel je niet alleen aan de energiemeter. Gas is ook grondstof voor kunstmest, olie voor plastics. De prijsstijging sijpelt daardoor door in voedsel en allerlei alledaagse producten.

Wat de crisis betekent voor jouw contract

Goed nieuws eerst: de piek van halverwege maart ligt achter ons. Prijzen voor nieuwe eenjarige vaste contracten zijn sindsdien circa 20% gedaald, zo'n €35 per maand lager dan op het hoogste punt. Maar ze zijn nog niet terug op het niveau van vóór de onrust.

Dat heeft een praktische les in zich: de energiemarkt is structureel gevoelig voor geopolitieke schokken. Wie net op het verkeerde moment een contract afsluit, betaalt de hoofdprijs. Enkele overwegingen:

• Variabele contracten volgen de marktprijs direct en kunnen bij nieuwe onrust snel oplopen.
• Vaste contracten bieden zekerheid, maar sluit je ze op een piekmoment af, dan zit je een jaar aan een hoog tarief vast.
• Vergelijkers zoals Pricewise tonen actuele contractprijzen zodat je het moment van afsluiten beter kunt timen. Raadpleeg een onafhankelijk adviseur als je twijfelt over de beste keuze voor jouw situatie.

De paradox: oorlog versnelt de groene transitie

Hier wordt het interessant. Terwijl huishoudens meer betalen, stijgt de S&P Clean Energy Index, die circa 100 bedrijven in hernieuwbare energie wereldwijd volgt, al ruim 20% sinds het begin van de Iran-oorlog. Beleggers stappen massaal in hernieuwbare energie, gedreven door hoge olieprijzen én de exploderende energievraag van AI-datacenters.

De redenering is logisch: wie afhankelijk wil zijn van eigen, lokaal opgewekte energie, investeert in wind en zon. Maar Huisman plaatst een kritische kanttekening bij dit optimisme.

"We have invested heavily in wind turbines and solar panels, but not enough in the infrastructure needed to store and transport that energy," stelt hij. En dat is precies het knelpunt: congestie op het elektriciteitsnet en gebrek aan opslagcapaciteit remmen de transitie af. "If you invest only in energy generation, but not in networks and storage, the entire system eventually grinds to a halt."

Offshore windprojecten zijn bovendien lastiger te financieren dan een paar jaar geleden, door gestegen arbeids- en materiaalkosten. Investeerders worden zich bewuster van deze systeemrisico's, wat de euforie in groene aandelen enigszins relativeert.

Dit artikel gaat niet over welke aandelen je zou moeten kopen, maar de koersstijging vertelt wél iets over de richting: markten gaan ervan uit dat deze crisis de energietransitie structureel versnelt, al zijn er serieuze uitdagingen onderweg.

Wat volgt

De energiemarkt blijft gevoelig voor elke verdere ontwikkeling rond de Straat van Hormuz. Of de transitie écht versnelt of vastloopt, hangt sterk af van investeringen in netwerk en opslag, iets waar komende maanden meer duidelijkheid over verwacht wordt. Houd je contractvervaldatum in de gaten: de timing van afsluiten is dit jaar meer dan ooit van belang.

Bronnen: Erasmus Universiteit Rotterdam, Pricewise

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.