Inflatie stijgt in Duitsland en Spanje door energieprijzen: wat merk jij ervan?

Tanken wordt duurder, je boodschappen kosten iets meer en je energierekening stijgt. Dat is de directe vertaling van de inflatiecijfers die deze week uit Duitsland en Spanje kwamen. Beide landen zien de prijzen stijgen door hetzelfde probleem: energiekosten die door het dak gaan, aangejaagd door de oorlog in het Midden-Oosten. En dat effect stopt niet bij de grens.

Wat zijn de cijfers?

In Duitsland steeg de inflatie in april naar 2,9% jaar-op-jaar, het hoogste niveau sinds januari 2024, zo blijkt uit voorlopige cijfers van het Federaal Bureau voor de Statistiek (Destatis). De hoofdschuldige is energie: die kostte meer dan 10% meer dan een jaar geleden. Voedselprijzen stegen met 1,2%, iets meer dan de 0,9% van vorige maand.

In Spanje liep de EU-geharmoniseerde inflatie op naar 3,5% jaar-op-jaar, het hoogste niveau sinds juni 2024, aldus het Spaans Nationaal Instituut voor de Statistiek (INE). Ook daar is energie de grote boosdoener, al heeft de Spaanse overheid al ingegrepen met maatregelen om de pijn te dempen.

Beide landen zitten ruim boven de ECB-doelstelling van 2%. En dat is niet zonder gevolgen voor jouw portemonnee.

Waarom zijn energieprijzen zo hard gestegen?

De directe oorzaak is geopolitiek. Na Amerikaanse en Israëlische aanvallen is de Straat van Hormuz gesloten, een van de belangrijkste doorvoerroutes voor olie en gas ter wereld. Zo'n 20% van de wereldwijde oliehandel loopt normaal gesproken door deze zeestraat. Als die dichtgaat, krimpt het aanbod en schieten de prijzen omhoog.

Dat werkt door in alles wat met energie te maken heeft: benzine en diesel aan de pomp, stroom uit het stopcontact en indirect ook de producten die met energie worden gemaakt of vervoerd. Een pak pasta dat per vrachtwagen wordt aangeleverd, kost de supermarkt meer als diesel duurder is. Dat verschil betaal jij uiteindelijk bij de kassa.

Wat merk jij er concreet van?

Tanken is het meest directe effect. In Duitsland stegen de brandstof- en smeermiddelprijzen ondanks overheidsinterventie. In Spanje geldt hetzelfde: zelfs na een btw-verlaging op brandstof bleef de pomp duur. In Nederland zijn er (nog) geen vergelijkbare maatregelen genomen, wat betekent dat je bij het tanken de volle klap van de gestegen olieprijzen voelt.

Boodschappen worden ook iets duurder, maar minder spectaculair. De stijging van 1,2% op voedselprijzen in Duitsland geeft een richtlijn. Die stijging wordt deels aangejaagd door hogere transportkosten (diesel) en hogere productiekosten (energie voor verwarmde kassen, koelcellen).

Een positieve noot: kleding, meubels en veel diensten worden minder snel duurder. De zogeheten kerninflatie, die energie en voeding buiten beschouwing laat, daalt in Duitsland naar 2,3%. Dat is het laagste niveau sinds juni 2021. Ook diensteninflatie daalde van 3,2% naar 2,8%. De onderliggende prijsdruk in de economie neemt dus af. Het is puur de energie die nu het probleem is.

Spanje pakt het aan, Nederland niet

Het interessante vergelijkingsmateriaal zit in wat Spanje deed. Eind maart 2026 keurde de Spaanse overheid een pakket van 80 maatregelen goed om de impact van de stijgende energieprijzen te bestrijden. Daarin zat onder andere een verlaging van de btw op brandstof. Het resultaat: elektriciteit werd goedkoper. Maar brandstof bleef toch stijgen, zelfs met die maatregel.

Dat roept een logische vraag op: moet Nederland vergelijkbare stappen zetten? Voorstanders zouden zeggen dat de overheid consumenten tijdelijk kan beschermen via belastingverlaging op brandstof of energie. Tegenstanders wijzen erop dat dat de energietransitie kan vertragen en dat subsidies op fossiele brandstof moeilijk terug te draaien zijn zodra ze er eenmaal zijn.

Hoe dan ook: er is tot nu toe geen vergelijkbaar noodpakket vanuit Den Haag. Wil je weten wat jouw opties zijn, dan loont het om je energiecontract te vergelijken en na te gaan of een vast contract op dit moment gunstiger voor je uitpakt dan een variabel tarief. Raadpleeg daarvoor een onafhankelijk energievergelijkingsplatform of een financieel adviseur.

Wat betekent dit voor je hypotheek?

Hier wordt het relevant voor wie een huis heeft of wil kopen. Het aanstaande ECB-rentebesluit staat in het teken van deze inflatiecijfers. En die zijn, zacht gezegd, niet meegevallen.

De redenering is eenvoudig: hogere inflatie maakt het lastiger voor de ECB om de rente verder te verlagen. De centrale bank wil de inflatie terug naar 2% brengen. Als de energieprijzen die inflatie blijven opstuwen, heeft de ECB minder ruimte om te snijden in de beleidsrente. En die beleidsrente heeft een directe invloed op de hypotheekrentes die banken aanbieden.

Kort gezegd: hogere inflatie door energie maakt een renteverlaging op korte termijn minder waarschijnlijk. Voor mensen met een variabele hypotheek of een hypotheek die binnenkort afloopt, is dat relevante informatie.

Voor het volledige macro-perspectief en de ECB-angle, waaronder wat de dalende kerninflatie betekent voor het monetaire beleid, verwijs ik je naar de eerdere analyse van de TIF-redactie over de Duitse inflatiecijfers.

Wat kun je nu doen?

• Tanken: vergelijk pomprijzen via apps. De verschillen per dag en per locatie kunnen oplopen tot tientallen centen per liter.
• Energie: heb je een variabel contract? Vergelijk of een vast contract nu gunstiger is. Prijzen kunnen verder stijgen zolang het conflict aanhoudt.
• Boodschappen: huismerkproducten en seizoensgroenten zijn doorgaans minder gevoelig voor energieprijsstijgingen dan bewerkte producten met lange transportketens.
• Hypotheek: overweeg om je rentestrategie te bespreken met een onafhankelijk hypotheekadviseur, zeker als je contract binnen twaalf maanden afloopt.

Financieel advies geef ik niet, maar het loont om je opties in kaart te brengen. Raadpleeg altijd een financieel adviseur voor beslissingen die op jouw situatie zijn toegesneden.

Wat volgt?

Het ECB-rentebesluit nadert en de inflatiecijfers van april uit Duitsland en Spanje zijn geen gunstige input voor wie hoopt op een snelle verlaging. In de komende dagen volgen ook definitieve inflatiecijfers uit andere eurozonelanden, die het volledige eurozone-beeld completeren. Houd dat in de gaten als je hypotheekplannen hebt voor de komende maanden.

Bronnen: Destatis (Federaal Bureau voor de Statistiek Duitsland), INE (Spaans Nationaal Instituut voor de Statistiek)

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.