Europese CO2-heffing op gas en benzine: wat gaat ETS2 jou kosten vanaf 2028?

Vanaf 2028 betaal je als huishouden meer voor aardgas én aan de pomp, dankzij een nieuwe Europese CO2-heffing. Het gaat om tientallen euro's per maand extra aan vaste lasten, voor iedereen die nog op fossiele brandstoffen leunt. Dat is nu nog het overgrote deel van Nederland.

Iedereen die in 2028 nog op aardgas stookt of een auto op benzine of diesel rijdt, gaat de heffing merken in zijn maandelijkse lasten, ongeacht inkomen. Maar volgens het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) valt de klap het zwaarst bij mensen die het zich het minst kunnen veroorloven.

Wat is de CO2-heffing eigenlijk?

De heffing valt onder het zogeheten ETS2, een nieuw Europees emissiehandelssysteem specifiek voor brandstoffen in gebouwen en wegtransport. ETS staat voor Emissions Trading System. De Europese Commissie introduceert dit systeem als aanvulling op het bestaande ETS, dat nu al geldt voor grote industrie en energiecentrales.

Het idee werkt als volgt: bedrijven die fossiele brandstoffen op de markt brengen, zoals gasleveranciers en brandstofimporteurs, moeten emissierechten aankopen voor de CO2 die daarbij vrijkomt. Die kosten rekenen zij door aan de eindgebruiker. Jij dus.

Het gaat niet om een nieuwe belasting die de Nederlandse overheid int, maar om een Europees marktmechanisme. De prijs van een emissierecht fluctueert op een veiling, net als bij het bestaande systeem voor de industrie.

Wat gaat dit jou kosten?

Er zijn twee posten waar de heffing direct zichtbaar wordt in je huishoudboek.

De eerste is je energierekening. Verwarm je huis met aardgas, dan betaal je per kubieke meter straks een opslag die de CO2-kosten weerspiegelt. Hoe meer gas je stookt, hoe hoger de extra kostenpost. Slecht geïsoleerde woningen, zoals oudere rijtjeshuizen zonder dakisolatie of HR++-glas, draaien het meest op.

De tweede post is de pomp. Rijd je op benzine of diesel, dan stijgt de brandstofprijs door de opslag die benzinestations doorrekenen. Lange files zijn van je af, maar meer kilometers is meer CO2-heffing.

Exacte bedragen per liter of per kubieke meter gas zijn nu nog niet te geven, omdat de CO2-prijs per ton nog wordt bepaald door de markt na 2028. Het PBL geeft aan dat Nederlandse huishoudens tientallen euro's per maand extra kwijt kunnen zijn. Op jaarbasis loopt dat al snel in de honderden euro's.

Wie wordt het hardst geraakt?

Hier wringt de schoen het meest. Het PBL wijst nadrukkelijk op de verdelingseffecten van ETS2. Lagere inkomens geven verhoudingsgewijs een groter deel van hun budget uit aan energie en brandstof. Zij wonen vaker in slecht geïsoleerde huurwoningen, zijn minder goed in staat te investeren in een warmtepomp of hybride auto, en hebben minder buffer om hogere rekeningen op te vangen.

Wie al onder druk staat door inflatie en de hogere brandstofprijzen die het Iran-conflict de afgelopen tijd met zich meebracht, voegt met ETS2 een nieuwe structurele kostenpost toe. Het PBL pleit dan ook voor gerichte compensatie en actieve ondersteuning bij verduurzaming voor deze groep, zodat de energietransitie niet op de rug van de laagste inkomens terechtkomt.

Hogere inkomens voelen de heffing ook, maar zij hebben meer ruimte om te anticiperen: sneller overstappen op een elektrische auto, hun woning beter isoleren of een warmtepomp laten installeren.

Wat kun je nu al doen?

2028 ligt twee jaar voor je. Dat is genoeg tijd om stappen te zetten, als je dat wil. Een paar opties om over na te denken:

• Isolatie. Dakisolatie, vloerisolatie en betere ramen verlagen je gasverbruik direct. Subsidies via de Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE) bestaan al, maar de precieze voorwaarden na 2028 zijn nog niet vastgesteld.
• Warmtepomp of hybride verwarmingssysteem. Een hybride warmtepomp combineert een cv-ketel met een elektrische pomp, wat je gasverbruik flink terugbrengt zonder dat je volledig van het gasnet af hoeft.
• Elektrisch rijden. Geen benzine of diesel betekent geen ETS2-opslag aan de pomp. Of dat financieel gunstig uitpakt hangt sterk af van je situatie en het aanbod van betaalbare elektrische auto's in 2028.
• Afwachten op compensatieregelingen. Zeker als verduurzamen nu geen optie is, is het verstandig de beleidsplannen van het kabinet en de EU in de gaten te houden. Er worden nog kaders uitgewerkt voor compensatie van kwetsbare huishoudens.

Raadpleeg altijd een energieadviseur of financieel adviseur voordat je grote investeringen doet.

Wat volgt?

ETS2 gaat officieel van start in 2028. Tot die tijd moeten zowel de Europese Commissie als het Nederlandse kabinet de compensatiekaders uitwerken voor huishoudens die de heffing het hardst voelen. Het PBL heeft zijn waarschuwing afgegeven; nu is het aan de politiek om die te vertalen naar concrete maatregelen. Volg de kabinetsplannen rond het Klimaatfonds en de verduurzamingssubsidies, want dat zijn de financiële vangnetjes waar lagere inkomens straks op aangewezen zijn.

Bronnen: Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), Europese Commissie

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.