Energierekening stijgt per 1 juli: wat betekent dit voor jou?

Heb je een variabel energiecontract? Dan betaal je per 1 juli waarschijnlijk meer. Marktleider Essent verhoogt het stroomtarief met 13,0% en het gastarief met 13,4%, en de verwachting is dat andere leveranciers volgen. Voor een gemiddeld huishouden, zo'n 2.900 m3 gas en 2.500 kWh stroom per jaar, loopt dat op naar zo'n €15 à €20 per maand extra. En de wintermaanden, wanneer het gasverbruik piekt, liggen nog voor je.

Waarom stijgen de tarieven nu?

Variabele energiecontracten worden in Nederland traditioneel twee keer per jaar aangepast: op 1 januari en op 1 juli. Leveranciers zijn verplicht die wijziging minimaal een maand van tevoren aan te kondigen. Daarom bleven veel variabele tarieven de afgelopen maanden stabiel, ook al stegen de inkoopprijzen op de markt al. Per 1 juli worden de nieuwe tarieven van kracht.

De oorzaak van de stijging ligt in de geopolitieke situatie. Door het conflict in het Midden-Oosten en de blokkade van de Straat van Hormuz is de Europese gasprijs hoog gebleven. Op 11 juni 2026 noteerde die circa €48 per MWh, een niveau dat zijn weg vindt naar de leverancierstarieven.

Essent kondigde in mei aan als eerste: stroomtarief omhoog met 13,0%, gastarief met 13,4%. Andere grote leveranciers hebben nog geen definitieve aankondiging gedaan, maar de ACM Energiemonitor geeft aan dat dit een goed moment is om tarieven te vergelijken met andere aanbieders.

Wat betaal je concreet?

Om het concreet te maken: stel je verbruikt het Nederlandse gemiddelde van circa 2.500 kWh stroom per jaar (zo'n 208 kWh per maand). Bij een stroomtarief van €0,28/kWh is dat maandelijks ongeveer €58 aan stroomkosten. Een stijging van 13% is dan circa €7,50 per maand extra.

Voor gas: bij een verbruik van 2.900 m3 per jaar (circa 242 m3 per maand) en een gastarief van €1,45/m3 is dat maandelijks grofweg €351 aan gaskosten. Maar dat gemiddelde maskeert hoe scheef het verbruik is: in de wintermaanden verbruik je gemakkelijk twee tot drie keer zoveel als in de zomer. Een stijging van 13,4% op een hoge winterrekening pakt dus fors harder uit dan de jaarspreiding suggereert.

Tel je stroom en gas bij elkaar op, dan ga je voor een doorsnee huishouden rekening houden met €15 tot €20 per maand meer aan energiekosten, oplopend in de herfst en winter.

Variabel, vast of dynamisch: wat past bij jou?

Je hebt in grote lijnen drie keuzes. Wat de beste optie is hangt af van je situatie, maar het loont om nu even te kijken wat je contract is.

Variabel contract

Je tarief volgt de markt, met twee aanpasmomenten per jaar. Dat werkt gunstig als de marktprijzen dalen, maar op dit moment zitten de prijzen hoog door de geopolitieke situatie. De kans dat de tarieven voor 1 januari 2027 substantieel lager worden, is onzeker.

Vast contract

Je legt een tarief vast voor één of drie jaar. Vaste contracten zijn door de marktbewegingen van de afgelopen periode circa 13% duurder geworden dan voor het conflict, aldus de ACM Energiemonitor. Toch kiezen steeds meer huishoudens voor zekerheid: in maart 2026 werden er 110.000 nieuwe vaste contracten afgesloten, een forse sprong ten opzichte van de circa 25.000 per maand een jaar eerder. In april zakte dat al terug naar 40.000. De meeste overstappers kwamen van een variabel contract.

Ter illustratie wat je nu aantreft bij een paar leveranciers: bij Budget Thuis betaal je vast voor een jaar €1,351/m3 gas en €0,263/kWh stroom, bij Eneco €1,461/m3 en €0,269/kWh, bij Energiedirect €1,371/m3 en €0,245/kWh. Dat zijn huidige vaste tarieven inclusief belastingen, vergelijken loont dus.

Dynamisch contract

Bij een dynamisch contract betaal je het uurprijstarief van de energiemarkt, elke dag anders. Inmiddels heeft circa 8% van de huishoudens een dynamisch contract, en de instroom groeit: van 17.000 nieuwe contracten in maart naar 23.000 in april. Dit type contract kan voordelig zijn als je flexibel bent in je verbruik (grote was draaien als stroom goedkoop is), maar brengt ook onzekerheid mee in drukke periodes.

Wat kun je doen vóór 1 juli?

Controleer eerst wat voor contract je hebt. Dat staat in je energieapp of welkomstbrief. Heb je een variabel contract, dan ontvang je (of heb je al ontvangen) een aankondigingsbrief van je leverancier.

Vervolgens is het verstandig om tarieven te vergelijken via een onafhankelijke vergelijkingssite. De ACM benadrukt zelf dat dit een goed moment is om dat te doen. Let daarbij op de totale jaarkosten op basis van jouw eigen verbruik, niet alleen op het kale tarief per m3 of kWh.

Overweeg je een vast contract? Een financieel adviseur of energieadviseur kan je helpen de keuze af te wegen op basis van jouw specifieke situatie. Wil je geen bindend contract maar meer zekerheid dan variabel biedt, dan is een vast contract voor één jaar een middenweg.

Wat volgt?

Per 1 juli 2026 worden de nieuwe variabele tarieven van kracht. Leveranciers moeten hun klanten uiterlijk eind juni informeren. Of en wanneer de tarieven daarna dalen, hangt grotendeels af van de geopolitieke situatie rondom de Straat van Hormuz en de Europese gasprijs. Zolang die op het huidige niveau blijft, zijn verdere dalingen op de korte termijn onzeker.

Bronnen: ACM Energiemonitor

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiele beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.