Chatcontrole toch doorgedrukt? Metsola negeert eigen parlement
EP-president Metsola probeert chatcontrole door te drukken via de EU-Raad, buiten het eigen parlement om. Diplomaten noemen het "ongekend". Jouw privacy staat op het spel.
Het Europees Parlement heeft het voorstel voor massale scanning van privéberichten twee keer verworpen. De tweede keer, op 26 maart, met een ruime meerderheid van 311 stemmen tegen, 228 voor. Toch probeert EP-president Roberta Metsola het alsnog door te zetten.
Volgens Politico heeft Metsola de EU-lidstaten uitgenodigd om het verworpen voorstel alsnog goed te keuren, buiten het Parlement om. Diplomaten omschrijven deze stap als "ongekend". Parlementaire medewerkers zeggen dat ze zich gepasseerd voelen. Binnen het Europees Parlement zijn zorgen ontstaan dat dit de positie van het Parlement aantast bij toekomstige onderhandelingen over de aanpak van misbruikmateriaal.
Wat is chatcontrole precies?
Chatcontrole 1.0 is een tijdelijke uitzondering op de ePrivacy Richtlijn, die platforms zoals Meta, Google en LinkedIn toestond om privéberichten vrijwillig te scannen op beeldmateriaal van seksueel kindermisbruik. Die uitzondering verliep op 3 april 2026, nadat het Parlement een verlenging weigerde.
Chatcontrole 2.0, de permanente opvolger, zou bedrijven verplichten alle berichten van gebruikers te controleren, inclusief end-to-end versleutelde communicatie.
De rechtvaardiging: bescherming van kinderen. Dat doel is onbetwistbaar legitiem. Maar de middelen zijn dat niet.
Het argument klopt niet
Volgens een eigen studie van het Europees Parlement bestaat er momenteel geen technologie die beeldmateriaal van kindermisbruik kan detecteren zonder een hoge foutmarge, wat alle berichten, bestanden en data op een platform zou treffen. Anders gezegd: om een klein percentage criminelen te vinden, worden de privégesprekken van honderden miljoenen gewone burgers gescand.
Dat is geen proportionele maatregel. Dat is massasurveillance.
Bovendien zijn het uitgerekend Google, Meta, Microsoft en Snap die na het verlopen van chatcontrole 1.0 lieten weten dat Europese beleidsmakers de maatregel alsnog moeten verlengen, en dat ze in de tussentijd "vrijwillige acties" blijven ondernemen, zonder te specificeren welke diensten dat betreft of hoe dat eruitziet. Dat techgiganten actief lobbyen voor wetgeving die hen in staat stelt gebruikersdata te scannen, zou alarmbellen moeten doen rinkelen.
Een precedent voor de democratie
Wat misschien nog zorgelijker is dan de inhoud van het voorstel, is de manier waarop het nu wordt gepusht. Een gekozen parlement stemt twee keer nee. De president van datzelfde parlement gaat vervolgens om dat parlement heen en benadert de Raad rechtstreeks. Dat is niet alleen een privacykwestie. Dat is een institutionele kwestie.
Als een democratisch verworpen voorstel via de achterdeur alsnog kan worden ingevoerd, wat is dan de waarde van een parlementaire stem?
Wat betekent dit voor jou in de dagelijkse praktijk?
Als chatcontrole in welke vorm dan ook wordt ingevoerd, heeft dat directe gevolgen voor hoe je communiceert.
Apps als WhatsApp, Signal en iMessage zouden verplicht of "vrijwillig" elk bericht dat je verstuurt kunnen scannen, ook als dat bericht versleuteld is. End-to-end encryptie, de technologie die zorgt dat alleen jij en je gesprekspartner meelezen, wordt dan feitelijk uitgehold.
Dat geldt niet alleen voor verdachte berichten. Het geldt voor alles: zakelijke communicatie, medische gesprekken, persoonlijke relaties, journalistieke bronnen. De infrastructuur voor massascanning bestaat daarna, ongeacht voor welk doel hij straks nog meer ingezet wordt.
Voor nu hoef je nog niets te doen. Chatcontrole 1.0 is verlopen en er is nog geen nieuwe wet. Maar het is verstandig om apps te gebruiken die sterke encryptie bieden en zich juridisch hebben vastgelegd deze nooit te verzwakken, zoals Signal. En het is verstandig dit debat te volgen, want het is nog lang niet voorbij.
Dit artikel bevat geen beleggingsadvies. Today in Finance informeert, jij beslist.
