Brussel wil verplichte thuiswerkdag: zo ziet het EU-noodplan voor de energiecrisis eruit

De Europese Commissie presenteert vandaag in Brussel haar noodpakket tegen de aanhoudende energiecrisis. De maatregelen komen vlak voor de informele Europese Raad in Cyprus van 23 en 24 april, waar regeringsleiders zich buigen over de economische schade van de Iran-oorlog en de gesloten Straat van Hormuz.

Eén advies uit het pakket springt eruit: Brussel roept lidstaten en bedrijven op om minstens één vaste thuiswerkdag per week in te voeren. Het doel is simpel, minder woon-werkverkeer betekent minder diesel en benzine uit een regio waar de aanvoer al weken onder druk staat. Opvallend is de timing, want diverse Europese werkgevers voeren juist druk uit om werknemers voltijds terug op kantoor te krijgen.

Wat staat er verder in het pakket

Het thuiswerkadvies is onderdeel van een breder maatregelenpakket dat zich richt op drie fronten. Aan de vraagzijde komen er adviezen over lagere maximumsnelheden voor vrachtverkeer en herintroductie van slow steaming in de commerciële scheepvaart, beide bedoeld om het brandstofverbruik snel te temperen. Verder stelt Brussel sociale leaseprogramma's voor elektrische auto's, warmtepompen en kleinschalige batterijen voor, samen met verlaagde btw op warmtepompen, boilers en zonnepanelen.

Aan de aanbodzijde werkt de Commissie aan gecoördineerde olievoorraad-releases en een gezamenlijke vulling van de gasopslag, om te voorkomen dat lidstaten elkaar op de spotmarkt beconcurreren en zo de prijzen verder opjagen. Ook komt er een oproep aan EU-landen om bestaande kernreactoren niet te sluiten zolang de crisis duurt.

Wat betekent dit voor Nederlandse huishoudens en bedrijven

Het belangrijkste onderdeel voor de korte termijn is waarschijnlijk de versoepeling van de Europese staatssteunregels. Die moet lidstaten meer ruimte geven om bedrijven in energie-intensieve sectoren te compenseren voor de hoge prijzen. Voor Nederland, waar het kabinet eerder 627 miljoen euro reserveerde om gestegen energieprijzen voor burgers en ondernemers te verzachten, schept dat meer juridische armslag.

Belangrijk onderscheid: het grootste deel van de maatregelen zijn aanbevelingen, geen wetgeving. Of de thuiswerkdag daadwerkelijk verplicht wordt, hangt af van nationale overheden en cao-afspraken. In Nederland heeft minister-president Jetten eerder laten weten dat het kabinet vooralsnog niet actief stuurt op thuiswerken als energiebesparing, en werknemers zelf hun afweging laat maken.

De solidariteitsbelasting op overwinsten van energiebedrijven, waar vijf lidstaten waaronder Duitsland en Italië op aandringen, heeft de eindversie van vandaag waarschijnlijk niet gehaald. Dat voorstel heeft onvoldoende steun binnen de Commissie en vergt een politieke beslissing op Raads-niveau. Het bredere elektrificatie-actieplan van de EU, inclusief voorstellen over elektriciteitsbelastingen en netwerktarieven, volgt op 19 mei.

De €22 miljard die de EU volgens Commissievoorzitter Von der Leyen in de eerste 44 dagen van de crisis extra kwijt was aan fossiele importen, maakt duidelijk waarom Brussel ingrijpt. De vraag is of aanbevelingen genoeg zijn om huishoudens en bedrijven dit najaar door een tweede winter van hoge prijzen te loodsen.

Bronnen: Financial Times, Politico, Reuters, VRT NWS, NOS

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.