AFM waarschuwt voor verdere onrust private credit: twee toezichthouders slaan alarm

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) waarschuwt voor verdere onrust op de mondiale private credit markt, zo meldt Bloomberg op 13 april 2026. De Nederlandse toezichthouder voegt zich daarmee bij de Amerikaanse Federal Reserve, die op 10 april al alarm sloeg over de blootstelling van banken aan deze markt. Twee toezichthouders op twee continenten, in drie dagen tijd: dit wordt een patroon.

Wat is private credit, en waarom groeit het zo snel?

Private credit is een verzamelnaam voor directe leningen die worden verstrekt buiten het traditionele banksysteem. Fondsen zoals Blue Owl Capital, Ares en Apollo verstrekken rechtstreeks krediet aan bedrijven, zonder tussenkomst van een bank. Voor beleggers leek dit aantrekkelijk: hogere rendementen dan staatsobligaties, lagere correlatie met publieke markten, en stabiele kasstromen.

De markt groeide de afgelopen jaren explosief. De mondiale private credit markt heeft inmiddels een omvang van $1,8 biljoen, een verdubbeling ten opzichte van een paar jaar geleden. Pensioenfondsen, verzekeraars en vermogende particulieren stapten massaal in, aangetrokken door het rendementsprofiel in een tijd van lage rentes.

Maar de eigenschappen die private credit aantrekkelijk maakten, vormen nu ook het risico. De markt is grotendeels ongereguleerd, illiquide van aard, en weinig transparant over de werkelijke kwaliteit van de onderliggende leningen.

De AFM ziet wat de markt nog niet inprijst

De AFM-waarschuwing is niet uit de lucht gegrepen. De toezichthouder reageert op een reeks concrete signalen die al in april 2026 zichtbaar zijn geworden. Dat de Nederlandse toezichthouder nu publiekelijk spreekt, suggereert dat er intern concrete aanwijzingen zijn dat de problemen nog niet achter ons liggen.

Centraal in de zorgen staat de structurele mismatch tussen de liquiditeitsverwachting van beleggers en de werkelijke liquiditeit van de onderliggende activa. Beleggers in private credit fondsen verwachten soms maandelijkse of kwartaallijkse uitstapmogelijkheden. De leningen zelf hebben looptijden van vijf jaar of langer. Zolang er geen schok is, werkt dat. Zodra beleggers tegelijk willen uitstappen, werkt het niet.

Blue Owl Capital: bewijs dat dit geen theorie is

Dat dit geen theoretisch risico is, bewees Blue Owl Capital (NYSE: OWL) op 2 april 2026. Toen de marktvolatiliteit sterk toenam, kwamen bij Blue Owl in korte tijd $5,4 miljard aan opnameverzoeken binnen op twee grote private credit fondsen. Het bedrijf was gedwongen de uitstroom te begrenzen, een praktijk die in de sector bekendstaat als 'gating': beleggers kunnen tijdelijk niet bij hun geld.

De gevolgen reikten verder dan Blue Owl zelf. In mijn eerdere analyse over de Fed en private credit beschreef ik al hoe het systeem van 'leverage op leverage' dit risico versterkt: private credit fondsen lenen zelf ook geld om rendementen op te schroeven. Toen die fondsen hun deuren sloten, zochten noodlijdende beleggers elders liquiditeit.

Dat leidde tot een verschijnsel dat analisten de 'Liquidity Rupture' noemden: een brede uitverkoop in markten die normaal gesproken niets met private credit te maken hebben. SPDR Gold Shares (GLD) zag in één week $1,08 miljard aan uitstroom. De VanEck Junior Gold Miners ETF (GDXJ) daalde 5,6% in één sessie. Goud, traditioneel gezien als veilige haven, werd niet gekocht maar verkocht, omdat beleggers cash nodig hadden. De S&P 500 en de Nasdaq bevonden zich op dat moment officieel in correctieterrein, zo beschrijft de achtergrondanalyse van Market Minute.

Wat de AFM-waarschuwing betekent voor pensioenfondsen

De timing van de AFM-waarschuwing is relevant voor de Nederlandse context. Nederlandse pensioenfondsen en verzekeraars beheren gezamenlijk honderden miljarden euros aan vermogen. Een deel daarvan is de afgelopen jaren richting private markets verschoven, waaronder private credit, op zoek naar hogere rendementen in een omgeving van lage rentes.

De risico's die de AFM nu benoemt, raken die instellingen direct. Drie concrete aandachtspunten:

Liquiditeitsrisico. Als een pensioenfonds moet uitkeren of herbalanceren, maar een deel van het vermogen zit vast in illiquide private credit fondsen, ontstaat een probleem. De Blue Owl-gating liet zien dat dit geen hypothetisch scenario is.

Waarderingsrisico. Private credit leningen worden niet dagelijks gewaardeerd op een beurs. Fondsbeheerders hanteren eigen modellen. Bij stijgende wanbetalingen of marktvolatiliteit kunnen die waarderingen snel neerwaarts worden bijgesteld, met grotere schommelingen dan beleggers verwachtten.

Besmettingsrisico. Zoals de Liquidity Rupture liet zien, stoppen de effecten niet bij de private credit markt zelf. Uitstroom in goud-ETF's en bewegingen in publieke aandelenmarkten laten zien dat een schok in een hoek van de markt elders doorwerkt.

Escalatie: van Fed naar AFM

Wat dit moment onderscheidt van eerdere waarschuwingen, is de gecoördineerde toon van internationale toezichthouders. Op 10 april stelde de Fed vragen aan Amerikaanse banken over hun blootstelling aan private credit. Drie dagen later spreekt de AFM publiekelijk haar zorgen uit. Dit patroon, meerdere onafhankelijke toezichthouders die in korte tijd hetzelfde onderwerp adresseren, duidt op gedeeld inzicht over een opgebouwd systeemrisico.

Bloomberg omschrijft de AFM-positie als die van een 'canary in the coal mine'. Die metafoor is preciezer dan hij lijkt: de kanarie slaat niet alarm omdat de ramp al heeft plaatsgevonden, maar omdat de omstandigheden gevaarlijk worden. De AFM ziet, net als de Fed, dat de huidige marktomstandigheden de zwaktes in private credit blootleggen die tijdens de groeijaren verborgen bleven.

Vooruitblik

De vraag is nu welke vervolgstappen toezichthouders zetten. Denkbare opties zijn strengere rapportage-eisen voor private credit fondsen die aan retailbeleggers of institutionele partijen worden aangeboden, verplichte liquiditeitsbuffers, of hogere drempels voor de toegang van pensioenfondsen tot illiquide structuren. De AFM heeft de bevoegdheid om in te grijpen bij fondsen die in Nederland actief zijn of aan Nederlandse beleggers worden aangeboden.

De eerstvolgende toetssteen is de kwartaalrapportage van grote Amerikaanse private credit fondsen, die in de komende weken verwacht worden. Die cijfers zullen laten zien in welke mate wanbetalingen of herstructureringen zijn toegenomen in de leningportefeuilles. Toezichthouders, en institutionele beleggers met private credit-exposure, zullen die rapportages nauwlettend volgen.

Bronnen: Bloomberg, AFM, Market Minute (Financial Content)

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.