Olie op $96 ondanks grootste supply shock ooit: hoe lang houden de buffers stand?

Drie maanden na het begin van de Iran-oorlog staat de olieprijs op $96 per vat. Voorspellingen rekenden op $200, sommigen op $300. Dat de markt niet is ingestort, is geen geluk. Het is het resultaat van drie gelijktijdige buffers die samen een schok opvangen die in omvang zijn weerga niet kent. Maar nu China commerciële voorraden aanspreekt, groeit de vraag hoe lang dit vol te houden is.

China's voorraadbeleid kantelt

Toen de Straat van Hormuz op 28 februari 2026 vrijwel dichtging, beschikte China over aanzienlijke strategische en commerciële voorraden. Die buffer hield de eerste weken stand. Nu, drie maanden later, blijkt de schok te groot om uitsluitend door vraagvermindering op te vangen.

Bloomberg berichtte op 10 juni dat China is begonnen met het aanspreken van commerciële ruwe-olievoorraden. Dat is een kantelpunt. Zolang een land uit reserves put die het zelf opgebouwd heeft, is er geen druk op de wereldmarkt. Zodra die reserves slinken, wordt de buffer dunner.

De vraagcijfers vertellen het verhaal. Volgens een analyse van Energy Intelligence van 4 juni bedroeg China's schijnbare olievraag in april 2026 gemiddeld 14,94 miljoen vaten per dag. Dat is een daling van 8,6% maand-op-maand en 5,5% jaar-op-jaar, en voor het eerst onder de 15 miljoen vaten sinds februari 2023, de periode van de Covid-lockdowns. Ten opzichte van het gemiddelde van 2025, toen China 16,52 miljoen vaten per dag verbruikte, is dat een terugval van 1,58 miljoen vaten per dag.

Een deel van die daling is structureel gedrag: China elektrificeerde de afgelopen jaren zijn wegtransport in hoog tempo, en die overstap naar elektrische voertuigen dempt de olievraag ongeacht de oorlog. Maar de scherpte van de april-daling wijst op meer. Beijing heeft ook raffinagecapaciteit teruggeschroefd en exportlimieten voor brandstoffen ingesteld. De petrochemische sector, die normaal gesproken een stabiele afnemer van ruwe olie is, toont de eerste tekenen van vraagstress. Dat is een vroeg signaal van structurele druk.

Drie buffers absorberen de schok

De olieprijs van $96 is het resultaat van een samenloop van omstandigheden die stuk voor stuk beperkt houdbaar zijn.

De eerste buffer is China zelf. Volgens Vortexa-data, gerapporteerd door Fortune op 6 juni, verlaagde China zijn inkomende olieleveringen in mei met bijna 40% vergeleken met het gemiddelde van vorig jaar. Dat compenseert een derde tot een vijfde van de door de oorlog verloren vaten. Niet de helft, niet allemaal, maar genoeg om de ergste druk weg te nemen.

De tweede buffer is de Verenigde Staten. De Amerikaanse ruwe-olie en brandstofexport lag in mei meer dan 2 miljoen vaten per dag boven het gemiddelde van 2025. Dat is de rol van de swing supplier in de praktijk: een producent die snel extra volumes naar de markt kan sturen. Strategische reserves zijn wereldwijd gecoördineerd vrijgegeven, en Golfproducenten die nog wel kunnen exporteren, doen dat via alternatieve routes buiten Hormuz om.

De derde buffer is minder officieel.

Clandestiene transit via Hormuz

De Straat van Hormuz functioneert op circa 15% van het pre-oorlogse volume, schat JPMorgan. Dat betekent dat van de 15,6 miljoen vaten die dagelijks door de straat stroomden vóór de oorlog, meer dan 10 miljoen vaten per dag zijn weggevallen. Toch stroomt er méér door de straat dan de blokkade officieel toelaat.

Natasha Kaneva, hoofd global commodities strategy bij JPMorgan, zei in een analyse die CNN Business op 9 juni publiceerde: "Despite the ongoing naval blockade and the steep decline in commercial traffic, surprising volumes of crude and petroleum products still appear to be transiting the Strait." JPMorgan schat deze clandestiene stroom op circa 2,1 miljoen vaten per dag in de laatste twee weken van mei. Tankers schakelen hun transponders uit om de blokkade te omzeilen.

Bob McNally, oprichter en president van Rapidan Energy Group, nuanceert de betekenis van deze lekstroom: "We assume Hormuz traffic has been 0% to 10% of prewar flows, but with this leakage it could be a little higher. It's not nearly enough to avoid big and bullish inventory draws, but it does take some of the edge off."

De conclusie is scherp: de blokkade is niet hermetisch. Maar ze is ook niet poreus genoeg om de markt structureel te ontlasten.

Hoe lang houdt het stand?

President Donald Trump merkte vrijdag op: "People thought it was going to be a lot worse. Today I looked at $96 a barrel, people thought that was going to be $300 a barrel." Hij heeft gelijk dat de markt de schok beter absorbeert dan voorspeld. Maar de buffers die dat mogelijk maken, zijn niet onbegrensd.

China's commerciële voorraden zijn aanraakbaar, maar eindig. De strategische reserves die Beijing bij aanvang van de oorlog had, zijn deels al ingezet. De eerste scheur in China's vraagveerkracht is zichtbaar in de petrochemische sector, die normaal gesproken minder konjunctuursgevoelig is dan de transportsector. Als die sector terugschakelt, is dat een signaal dat de economische pijn zich verdiept.

De Amerikaanse exportcapaciteit heeft een fysiek plafond. Swing-productie kan worden opgevoerd, maar niet oneindig. En de clandestiene Hormuz-transit van 2,1 miljoen vaten per dag is per definitie fragiel: één militaire escalatie in de straat kan die stroom onmiddellijk stilleggen.

De oliemarkt absorbeert de grootste supply shock in de moderne geschiedenis beter dan gevreesd. Maar de buffers slinken, en de petrochemische vraagstress in China geeft aan dat de economische aanpassing verdiept. Als de Hormuz-blokkade aanhoudt en de strategische voorraden verder afnemen, zal de marge van $96 versus $300 kleiner worden.

De volgende graadmeter is China's importcijfer voor juni, te verwachten in de eerste helft van juli.

Bronnen: Energy Intelligence, JPMorgan, Vortexa, Rapidan Energy Group

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.