ECB-bestuurders: renteverhoging in april niet uitgesloten door Iran-conflict

Vier maanden geleden was de consensus helder: de ECB zou de rente in 2026 twee keer verlagen, een logisch vervolg op de verkrappingscyclus die in 2024 eindigde. Die consensus is verdwenen. Twee ECB-bestuurders signaleren nu openlijk dat een renteverhoging in april mogelijk is, en rentemarkten prijzen inmiddels een kans van 52% op verhogingen in tegen eind 2026.

De ommezwaai is dramatisch, en de aanleiding is één variabele die de ECB in haar projectiemodellen nauwelijks had ingeprijsd: een aanhoudend Iran-conflict dat energieprijzen structureel hoog houdt.

"Not out of the question": wat Wunsch en Müller signaleren

Pierre Wunsch, gouverneur van de Nationale Bank van België, en Madis Müller, president van Eesti Pank, spraken zich deze week uit over de mogelijkheid van een renteverhoging, zo meldt ViaNews op basis van verklaringen van beide bestuurders.

Müller formuleerde het scherp: "Can't rule out changes in interest rates already in April if energy prices remain at a high level for a long time." Wunsch conditioneert mogelijke verkrapping op "solid evidence that the Iran war will be lasting and lead to higher inflation."

Beide bestuurders hanteren een expliciete voorwaarde: niet de huidige energieprijspiek op zich, maar het structurele doorzetten ervan. Dit onderscheid is beleidsmatig cruciaal. Een tijdelijke piek in olieprijzen verdient geen rentereactie; een permanente verschuiving van het energieprijsniveau wel. De ECB kijkt daarmee niet naar de schok zelf, maar naar de vraag of die schok doorwerkt in kerninflatie en inflatieverwachtingen.

Van twee verlagingen naar 52% kans op verhogingen

De verschuiving in marktverwachtingen is zelden zo snel en zo groot geweest. In december 2025 was de consensus dat de ECB de rente in 2026 twee keer zou verlagen. Slechts 0,2% van de traders verwachtte destijds dat de rente op of boven het niveau van 3,25%-3,50% zou blijven.

Nu prijzen rentemarkten een kans van 52% op verhogingen in voor eind 2026. Die omslag van "twee verlagingen zeker" naar "meer dan vijftig procent kans op verhoging" voltrok zich in enkele weken, mede aangejaagd door de olieprijssprong die Lucas van der Berg op 12 april beschreef: olie terug boven de 100 dollar per vat na het instorten van de VS-Iran-besprekingen.

Een eventuele verhoging zou de eerste zijn na het einde van de vorige verkrappingscyclus in 2024. Daarmee zou de ECB, die haar beleid net aan het normaliseren was, opnieuw in een verkrappende modus draaien.

Lagarde op de IMF-voorjaarsvergadering

ECB-president Christine Lagarde bespreekt vandaag, 14 april 2026, de impact van de Iran-oorlog en AI op de eurozone-economie in een interview met Bloomberg's Francine Lacqua op de IMF-voorjaarsvergadering in Washington. Lagarde heeft zich tot nu toe niet publiekelijk uitgesproken over een specifiek scenario voor april, maar haar aanwezigheid op de IMF-vergadering en de keuze voor dit gespreksonderwerp onderstrepen hoe centraal het geopolitieke risico nu staat in het ECB-denken.

De IMF-voorjaarsvergadering brengt centrale bankiers en ministers van Financiën van de grote economieën samen. In dit forum worden macro-economische risicoscenario's gedeeld en gecoördineerd. Dat Lagarde het Iran-conflict expliciet benoemt als agenda-item, wijst erop dat het binnenkamers als een serieus beleidsrisico wordt behandeld, niet als een tijdelijke verstoring.

Fed signaleert ook langer restrictief

De ECB staat niet alleen in deze heroriëntatie. Thomas Barkin, president van de Federal Reserve Bank of Richmond, signaleert een mogelijke verlenging van het restrictieve Fed-beleid in 2026. De Fed monitort actief of de energiegedreven inflatie-spillovers van het Midden-Oostenconflict zich vertalen naar bredere prijsstijgingen in de Amerikaanse economie.

De parallel is opvallend: zowel de ECB als de Fed bereikten eind 2024 het einde van hun verkrappingscycli, zetten vervolgens een bescheiden normaliserende koers in, en worden nu door hetzelfde geopolitieke risico teruggedrongen richting een restrictief regime. Dat maakt de komende weken beleidsmatig symmetrisch: de vraag is niet langer of rentedalingen komen, maar wanneer en of verhogingen noodzakelijk worden.

Het mechanisme achter de beleidsommezwaai

Waarom vertaalt een olieprijsschok zich zo snel in een mogelijke ECB-verhogingen? De kern zit in de inflatiemechanismen die de ECB de afgelopen jaren het meest heeft gevreesd: tweede-ronde-effecten. Hogere energieprijzen verhogen direct de productiekosten in vrijwel elke sector. Als die kosten doorwerken in lonen en in de prijzen van diensten, dan stijgt de kerninflatie. En kerninflatie is precies wat de ECB met haar beleid wil beheersen.

De ECB-projecties zijn gebouwd op energieprijsassumpties. Als die assumpties structureel worden bijgesteld, volgen de inflatieprognoses, en daarna het beleid. Wunsch en Müller geven nu het signaal dat die bijstelling eraan kan komen, afhankelijk van hoe het conflict zich ontwikkelt.

Centrale banken wereldwijd versnellen ook hun goudaankopen als diversificatiestrategie bij verhoogde geopolitieke onzekerheid, een bredere beweging die laat zien hoe diep de onzekerheid over het monetaire pad is doorgedrongen in institutioneel denken.

Vooruitblik

De april-vergadering van de ECB wordt nu het scharnierpunt voor het Europese monetaire pad. De beslissende variabele is niet de vergadering zelf, maar de energieprijsontwikkeling in de weken ervoor. Als olie boven de 100 dollar blijft en gas meestijgt, neemt de druk op de ECB toe om haar projecties naar boven bij te stellen. Wunsch en Müller hebben de lat expliciet neergelegd: "solid evidence" dat de schok structureel is. De komende weken zullen uitwijzen of het Iran-conflict die drempel haalt.

Bronnen: ViaNews, ECB (Wunsch, Müller), IMF Spring Meetings, Federal Reserve Bank of Richmond

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiele beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.