De Iranoorlog raakt nu ook je hypotheek: zo werkt de keten

De hypotheekrente staat op het hoogste punt in ruim twee jaar. De reden ligt niet in een besluit van de ECB, niet in een uitspraak van een minister, maar in een oorlog aan de andere kant van de wereld. De keten van Teheran naar jouw maandlasten is korter dan je denkt.

Hoe gaat dat dan precies, die keten?

Alles begint bij de kapitaalmarktrente, de rente die banken betalen als ze geld lenen op de financiële markten. Die rente is de belangrijkste graadmeter voor wat jij als consument straks betaalt op je hypotheek. Beleidsrentes van de ECB spelen ook een rol, maar voor hypotheken kijkt de markt vooral naar de kapitaalmarktrente.

En die kapitaalmarktrente reageert gevoelig op onzekerheid. Beleggers die nerveus zijn, vragen meer rendement om hun geld uit te lenen. Ze willen worden gecompenseerd voor het risico. Dat extra rendement noemen economen de risicopremie.

De Iranoorlog zorgt voor precies die onzekerheid. Het conflict heeft al geleid tot een mogelijke blokkade van de Straat van Hormuz, sterk gestegen energieprijzen en een negatieve herziening van de eurozone-groeiprognose door het IMF. Beleggers wereldwijd worden voorzichtiger. Ze eisen hogere rentes. Dat werkt door in de kapitaalmarktrente, en die werkt door in wat jij betaalt voor je hypotheek.

Kortom: oorlog → geopolitieke onrust → risicopremie stijgt → kapitaalmarktrente stijgt → hypotheekrente stijgt.

Wat betekent dit voor jou, concreet?

Het hangt sterk af van waar je nu staat. Drie situaties die veel lezers herkennen:

Je sluit nu een hypotheek af als starter of bij een nieuwe woning Je stapt in op een relatief hoog moment. De gemiddelde hypotheekrente is op het hoogste punt in ruim twee jaar, blijkt uit gegevens van De Hypotheker. Dat betekent hogere maandlasten dan een jaar geleden. Vergelijk actief de rentes van meerdere geldverstrekkers, want de onderlinge verschillen kunnen oplopen tot tientallen euro's per maand. De Hypotheker vergelijkt de tarieven van meer dan veertig aanbieders.

Je rentevaste periode loopt binnenkort af Dit is het meest kwetsbare moment. Als je een paar jaar geleden instapte op een historisch lage rente en die periode nu afloopt, is de kans groot dat je herfinanciert tegen een fors hogere rente. Van Bruggen Advies benoemt dit expliciet als een van de drie situaties waar lezers nu extra alert op moeten zijn. Oriënteer je ruim van tevoren, want geldverstrekkers laten je soms al 3 tot 12 maanden vóór het aflopen van je rentevaste periode een nieuw aanbod vastzetten.

Je overweegt over te sluiten Oversluiten loont pas als de nieuwe rente structureel lager is dan de huidige, rekening houdend met de boeterente die je betaalt voor het verbreken van je contract. In het huidige klimaat, met een rente op een tweejaars hoogtepunt, is oversluiten voor de meeste mensen op dit moment geen voordeel. Dat kan veranderen als de rente daalt. Hou het DNB-dashboard voor hypotheekrentes in de gaten voor de actuele standen per type en looptijd.

Wat verwacht De Hypotheker?

De Hypotheker, die de rentes van meer dan veertig geldverstrekkers bijhoudt, verwacht de komende periode nog een lichte verdere stijging van de hypotheekrente. Maar de analyse is tegelijkertijd geruststellend: de grootste piek is waarschijnlijk achter de rug.

Van Bruggen Advies werkt in haar hypotheekrente-verwachting voor 2026 met drie scenario's. Het meest waarschijnlijke scenario gaat uit van een geleidelijke stabilisatie, waarbij de rente niet verder structureel oploopt. Het negatieve scenario houdt rekening met verdere escalatie van het conflict en aanhoudend hoge energieprijzen. Het positieve scenario rekent op een snelle de-escalatie en herstel van het vertrouwen op de kapitaalmarkten.

Welk scenario uitkomt, hangt voor een groot deel af van hoe het conflict in het Midden-Oosten zich ontwikkelt, en dat is op dit moment onmogelijk te voorspellen.

Wat kun je nu doen?

Een paar opties om te overwegen, zonder dat dit financieel advies is:

• Vergelijk actief. De onderlinge verschillen tussen geldverstrekkers zijn nu groter dan in een stabielere markt. Gebruik vergelijkingstools zoals die van De Hypotheker om te zien wat het verschil in maandlasten is tussen aanbieders.
• Check je afloopdatum. Weet wanneer je rentevaste periode afloopt en begin op tijd met oriënteren. Sommige aanbieders laten je tot een jaar van tevoren een tarief vastzetten.
• Denk na over de looptijd. In een klimaat van hoge maar mogelijk dalende rentes is de keuze tussen een korte en lange rentevaste periode extra relevant. Dat is een afweging die sterk afhangt van je persoonlijke situatie.
• Raadpleeg altijd een onafhankelijk hypotheekadviseur voordat je een beslissing neemt over afsluiten, verlengen of oversluiten.

Hoe past dit in het grotere plaatje?

Dit is de vierde schakel in een keten die TIF de afgelopen dagen volgde. Het begon met de mogelijke blokkade van de Straat van Hormuz en de impact op dieselprijzen. Daarna volgde het IMF dat de groeiverwachting voor de eurozone neerwaarts bijstelde. Vervolgens reageerde het kabinet met een pakket van 1 miljard euro. En nu bereikt dezelfde schokgolf de hypotheekmarkt.

Geopolitieke conflicten raken financiële markten zelden direct, maar altijd wel via de risicopremie, en die zit nu meegebakken in de rente op jouw woning.

Wat volgt?

De ontwikkeling van de hypotheekrente hangt de komende weken nauw samen met het verloop van het conflict in het Midden-Oosten en de beweging van de kapitaalmarktrente. De Hypotheker en DNB publiceren doorlopend actuele rentedata. Houd die in de gaten als je een beslissing in het vooruitzicht hebt.

Bronnen: De Hypotheker, DNB, Van Bruggen Advies

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.