Yen carry trade terug op negenjarig hoogtepunt: wat dat betekent voor jouw indexfonds
Speculanten zetten massaal short op de yen. Wie wereldwijd belegd is via een indexfonds of pensioen, voelt een eventuele unwind direct.
Wie via een indexfonds of pensioen wereldwijd belegd is, hoeft Japan niet eens in zijn portefeuille te hebben om de gevolgen te voelen. Speculanten hebben hun short-posities tegen de yen opgevoerd naar een negenjarig hoogtepunt, een signaal dat de yen carry trade opnieuw op volle toeren draait. Dat is hetzelfde mechanisme dat in augustus 2024 wereldwijd aandelenmarkten binnen dagen deed instorten.
Wat is een carry trade, en waarom de yen?
De logica is eenvoudig: leen geld in een valuta met een lage rente, zet dat geld om in een valuta met een hoge rente, en steek het renteverschil in je zak. De Japanse yen is al decennia de favoriete leningvaluta voor deze strategie, omdat de Bank of Japan de beleidsrente extreem laag houdt. Op dit moment staat die rente op 0,75%, ver onder het Amerikaanse niveau. Dat renteverschil beloont traders die goedkoop yen lenen om er hoger renderende activa mee te kopen: Amerikaanse staatsobligaties, tech-aandelen, of Bitcoin.
The Kobeissi Letter, een marktcommentaar dat breed gevolgd wordt door institutionele beleggers, wijst op die brede rentekloof als de belangrijkste structurele driver achter de herleving van de carry trade.
Posities op een negenjarig hoogtepunt
De omvang is aanzienlijk. Leveraged funds en asset managers hebben gecombineerde short-posities op de yen opgebouwd ter waarde van $11 miljard, het hoogste niveau sinds juli 2024. Over de afgelopen drie weken groeide die short-exposure met circa $5 miljard, drie weken op rij.
Ter vergelijking: het niveau van juli 2024 was precies het punt waarop de carry trade in augustus van dat jaar ontspoorde. Toen verhoogde de Bank of Japan de rente onverwacht, de yen steeg abrupt, en beleggers die wereldwijd in aandelen en crypto zaten, zagen hun portefeuilles in korte tijd fors dalen. De AEX, de S&P 500 en Bitcoin werden alle drie geraakt, niet omdat er iets fundamenteel mis was met die activa, maar omdat carry-trade-posities snel en grootschalig werden afgebouwd.
Recordinterventie, kortdurend effect
Tokio staat niet passief aan de zijlijn. Toen de yen eind april voorbij de grens van 160 per dollar zakte, hetzelfde niveau dat in 2024 recordinterventies uitlokte, greep het Japanse ministerie van Financiën in. Tussen eind april en eind mei zette Japan 11,73 biljoen yen in, omgerekend circa $73,6 miljard, om de daling te remmen. Dat is een record voor een periode van één maand en overtreft de 9,79 biljoen yen die in 2024 werd ingezet.
Het effect was merkbaar maar kortdurend. Op 30 april steeg de yen van 160,725, bijna het laagste niveau in twee jaar, naar 155,50. Begin juni zakte de koers opnieuw richting 160, mede onder druk van het Midden-Oostenconflict dat de vraag naar de dollar als veilige haven aanwakkert.
Minister van Financiën Satsuki Katayama liet weten dat Japan klaar staat om opnieuw in te grijpen: "As for foreign exchange, we continue to maintain our stance that we stand ready to take appropriate action at any time, as needed." Maar de markt test die bereidheid opnieuw.
Het risicomoment: het uitwikkelen van posities
De carry trade werkt zolang de yen zwak blijft en het renteverschil intact is. Het gevaar zit in de omgekeerde beweging. Wanneer traders hun posities snel afbouwen, een zogenoemde unwind, verkopen ze tegelijkertijd de activa die met geleende yen zijn gekocht. Dat creëert verkoopdruk op een breed scala aan markten, ongeacht de onderliggende fundamentals.
Voor iemand met een wereldwijd gespreide indexfonds-portefeuille of een pensioen met internationale aandelenexposure is dit het concrete risico: niet dat Japan iets doet, maar dat de reactie op een plotselinge yenbeweging een kettingverkoop in gang zet die ook Nederlandse beleggers raakt. De unwind van augustus 2024 laat zien hoe snel dat kan gaan.
Vooruitblik
De Bank of Japan publiceert haar rentebesluit op dinsdag 16 juni. Een onverwachte renteverhoging zou het renteverschil met de VS verkleinen, de yen versterken en carry-trade-posities onder druk zetten. Of de Bank of Japan inderdaad verhoogt, en met hoeveel, is het meest concrete marktevenement van deze week voor iedereen met internationaal gespreide beleggingen.
Bronnen: Bank of Japan, Japans ministerie van Financiën, The Kobeissi Letter
Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.
