Zuidoost-Azië maakt historische wending naar kernenergie, aangedreven door AI en de Iran-oorlog

De regio heeft nog nooit één watt kernenergie geproduceerd. Toch staat Zuidoost-Azië op het punt van een historische ommezwaai: meerdere landen heractiveren decennialang slapende nucleaire plannen, gedreven door twee krachten die tegelijkertijd op de regio afkomen. De explosieve groei van AI-datacenters vreet energie. En de Iran-oorlog maakt pijnlijk duidelijk hoe kwetsbaar Azië's fossiele energievoorziening is.

De combinatie van deze twee aanjagers vormt het kantelpunt dat eerdere nucleaire ambities in de regio nooit wisten te bereiken.

Twee krachten die tegelijk toeslaan

De energiehonger van Zuidoost-Azië was al groot voor de komst van kunstmatige intelligentie. Volgens het Internationaal Energieagentschap (IEA) zal de regio tegen 2035 een kwart van de groei in de mondiale energievraag voor haar rekening nemen. Dat was al een structureel probleem. Nu komt er een extra laag bovenop.

De regio telt momenteel meer dan 2.000 datacenters, verspreid over Indonesië, Maleisië, Singapore, Thailand, Vietnam en de Filipijnen, aldus denktank Ember. En er komen er nog veel meer bij. Maleisië positioneert zichzelf actief als het AI-computingcentrum van de regio en heeft concrete investeringstoezeggingen binnengehaald van Microsoft, Google en Nvidia. Datacenters zijn energieverslindende installaties: een grootschalig AI-datacenter verbruikt evenveel elektriciteit als een middelgrote stad. Kernenergie levert precies wat datacenters eisen: constante, emissievrije baselastvermogen, ongeacht het tijdstip of het weer.

Alvie Asuncion-Astronomo van het Philippine Nuclear Research Institute verwoordt het bondig: de stijging van ruwe olieprijzen als gevolg van het escalerende conflict heeft de motivatie van landen vergroot om hun nucleaire inspanningen te versnellen.

Per land: van ambitie naar actie

Maleisië

Maleisië heeft de meest concrete economische prikkel. Het land wil het hart worden van AI-infrastructuur in Zuidoost-Azië, maar stuit op een fundamenteel probleem: zijn energiemix is nog zwaar afhankelijk van fossiele brandstoffen. Een nucleaire optie sluit zowel aan bij de klimaatdoelen als bij de behoefte aan betrouwbaar basislastvermogen voor energiehungrige datacenters. De interesse van techgiganten als Microsoft, Google en Nvidia geeft de nucleaire discussie een extra urgentie: investeerders willen zekerheid over energievoorziening voordat ze miljarden inleggen.

Vietnam

Vietnam en Rusland hebben deze week een nucleaire energiedeal verder gebracht, zo meldt AP News. Vietnam had eerder, in 2016, besloten zijn kernenergieprogramma on hold te zetten na de nucleaire ramp in Fukushima en tegenvallende financieringsperspectieven. De hervatting van gesprekken met Rusland, dat via staatsonderneming Rosatom actief is als wereldwijde nucleaire bouwer, geeft aan dat de energiebehoefte de politieke en veiligheidsrisico's van Russische samenwerking nu overtreft in de Vietnamese afweging.

Filipijnen

De Filipijnen hebben een bijzonder historisch dossier: het Bataan Nuclear Power Plant werd in de jaren tachtig gebouwd maar nooit in gebruik genomen, mede door de val van het Marcos-regime en veiligheidszorgen na Tsjernobyl. Tientallen jaren later staat kernenergie opnieuw op de politieke agenda. Het Philippine Nuclear Research Institute signaleert een directe koppeling tussen de Hormuz-crisis en de versnelde binnenlandse discussie over nucleaire energie als strategisch alternatief.

Bangladesh (Zuid-Azië)

Net buiten de regio, maar relevant als signaal: Bangladesh werkt aan het opstarten van een nieuwe kerncentrale, eveneens met Russische ondersteuning, om structurele energietekorten aan te pakken. Het illustreert dat de nucleaire herstart geen Zuidoost-Aziatisch fenomeen alleen is, maar een brede reactie op dezelfde dubbele druk: groeiende vraag en geopolitieke energieonzekerheid.

Een mondiale trend met regionale urgentie

De nucleaire revival in Zuidoost-Azië staat niet op zichzelf. Wereldwijd zijn bijna 40 landen betrokken bij nieuwe nucleaire initiatieven, een beweging die zijn oorsprong vindt in de hernieuwde erkenning dat kernenergie een rol speelt in de energietransitie. De Europese heroriëntatie op kernenergie, onder meer in Nederland en België, loopt parallel aan wat nu in Azië gebeurt.

Voor Europese toeleveranciers is dit relevant. ASML, dat EUV-lithografiemachines levert voor chipproductie in datacenters, profiteert indirect van de Aziatische AI-datacenter-bouwgolf. Een grotere nucleaire capaciteit in Zuidoost-Azië vergroot bovendien de vraag naar nucleaire technologie, bouw en onderhoud, markten waar Europese bedrijven actief zijn.

Bijna de helft van de regio kan in de jaren 2030 over kernenergie beschikken als de huidige ambities worden waargemaakt. Dat is een kwalificatie die nadruk verdient: de afstand tussen ambitie en reactor is in deze regio historisch groot gebleken. Vergunningstrajecten, financiering, geopolitieke partnerkeuzes en publieke acceptatie zijn allemaal obstakels die eerder plannen hebben doen stranden.

Wat het kantelpunt dit keer anders maakt

Eerdere nucleaire golven in Zuidoost-Azië stierven een stille dood: te duur, te complex, te weinig urgentie. Dat laatste argument is nu weggevallen. De AI-datacenter-vraag creëert een commerciële afnemer met diepe zakken en een onontkoombare energiebehoefte. De Iran-oorlog heeft de fossiele kwetsbaarheid concreet en zichtbaar gemaakt. En de mondiale trend richting kernenergie vermindert het politieke taboe dat na Fukushima op nucleaire plannen lag.

De vraag is niet meer óf Zuidoost-Azië kernenergie gaat ontwikkelen, maar hoe snel en met welke partners.

Vooruitblik

De komende maanden zijn beslissend voor de concrete invulling van de nucleaire plannen in de regio. Vietnam zal verdere stappen zetten in zijn onderhandelingen met Rusland. De Filipijnen en Maleisië staan voor nationale beslismomenten over wet- en regelgeving. De IEA-prognoses voor de energievraag in de regio, gecombineerd met de voortgang van de Iran-vredesonderhandelingen, zullen mede bepalen hoe snel de urgentie zich vertaalt in concrete bouwbeslissingen.

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.