VS kiest voor de-escalatie met China: zeldzame aardmetalen als strategische hefboom

Washington voert momenteel twee geopolitieke strategieën tegelijk uit. Aan het ene front escaleert het militaire conflict met Iran; aan het andere front kiest de VS bewust voor stabilisatie van de relatie met China. Die tweesporigheid is geen toeval, maar beleid. En de sleutel tot dat beleid ligt in de grond: zeldzame aardmetalen.

Greer maakt het publiekelijk

US Trade Representative Jamieson Greer sprak dinsdag 7 april 2026 tijdens een evenement van het Hudson Institute in Washington open over de prioriteiten van de VS in de aanloop naar de aanstaande top tussen president Trump en de Chinese president Xi Jinping. Zijn boodschap was ongewoon direct: "What we are not looking for is massive confrontation or anything like that." Over wat de VS van de top verwacht voegde hij toe: "We're looking to maintain that stability. We're looking to ensure we can continue to get rare earths from the Chinese."

Dat een handelsfunctionaris op dit niveau zo expliciet de toegang tot Chinese grondstoffen als doel van diplomatiek overleg benoemt, is opmerkelijk. Het is geen slip of the tongue, maar een bewust signaal aan markten, bondgenoten en Beijing.

Een top die al eens uitgesteld werd

De ontmoeting tussen Trump en Xi staat gepland voor medio mei in Beijing. Oorspronkelijk was de top voor maart voorzien, maar werd uitgesteld vanwege de escalatie van de VS-Israël militaire operatie tegen Iran. Dat uitstel zelf vertelt al iets over de prioriteitenstelling in het Witte Huis: Iran was acuut, China kon wachten.

Achter de schermen is het overleg met Beijing echter niet stilgelegd. In maart ontmoetten Greer, minister van Financiën Scott Bessent en de Chinese vicepremier He Lifeng elkaar in Parijs voor gesprekken over zeldzame aardmetalen, inclusief mineralen die via derde landen naar de VS stromen. Dat overleg op minister- en stafniveau is daarna voortgezet. De Parijs-bijeenkomst is daarmee het bewijs dat diplomatie en tarieven parallel lopen, niet als alternatieven maar als complementaire instrumenten.

Waarom hoge tarieven én toegang tot grondstoffen samengaan

Op het eerste gezicht lijkt het tegenstrijdig: de VS handhaaft substantiële tarieven op Chinese goederen, maar onderhandelt tegelijkertijd over toegang tot Chinese mineralen. Toch is die combinatie strategisch consistent.

De tarieven dienen een binnenlands politiek doel en vormen het handelspolitieke fundament van de Trump-administratie. Die geef je niet op zonder concessies die publiekelijk zichtbaar zijn. Zeldzame aardmetalen zijn echter van een andere orde: het gaat hier om de grondstoffenketens die de Amerikaanse defensie-industrie, halfgeleiderfabricage en de transitie naar elektrische voertuigen in stand houden. China controleert een overheersend deel van de wereldwijde verwerking van deze mineralen. Zonder toegang loopt niet alleen de tech-industrie vast, maar ook de productie van wapensystemen, precisiegeleide munitie en geavanceerde radar.

In een situatie waarin de VS tegelijkertijd militair actief is in het Midden-Oosten, is die kwetsbaarheid geen abstracte beleidsnotitie maar een operationeel probleem. Het feit dat Parijs plaatsvond in maart, precies op het moment dat de Iran-operaties op stoom kwamen, onderstreept de urgentie.

Het tweefrontingenbeleid en zijn risico's

Washington opereert bewust op twee geopolitieke fronten tegelijk, maar met tegengestelde instrumenten. Met Iran: militaire druk, sancties, Hormuz-blokkade als scherpste wapen in de energieoorlog. Met China: diplomatieke stabilisatie, grondstoffenoverleg, vooruitzicht op een presidentiële top.

Die aanpak heeft een logica, maar ook een kwetsbaarheid. Beijing kijkt nauwlettend naar wat Washington met Iran doet. Elk precedent dat de VS schept in het gebruik van militaire macht en economische sancties buiten de NAVO-structuren om, wordt in Beijing gewogen. De vraag die Chinese beleidsmakers stellen is niet alleen "wat wil Washington van ons?", maar ook "hoe ver gaat Washington als het iets wil?"

Tegelijkertijd weet Beijing dat zijn greep op zeldzame aardmetalen een van de weinige asymmetrische hefbomen is die het bezit in de handelsrelatie met de VS. Die positie wordt niet weggegeven voor diplomatieke goodwill alleen. De Parijs-gesprekken over mineralen via derde landen suggereren dat de VS probeert de afhankelijkheid van directe Chinese leveringen te reduceren via omleidingsroutes, terwijl China daar terecht vraagtekens bij plaatst.

Wat dit betekent voor grondstoffenmarkten

Voor de wereldwijde grondstoffenketens zijn er twee scenario's. Als de Trump-Xi-top in mei concrete afspraken oplevert over zeldzame aardmetalen, inclusief garanties over leveringszekerheid, dempt dat de risicopremie die markten momenteel inprijzen. Bedrijven in de defensie-, chip- en EV-sector zouden dat direct merken in hun inkoopplanning.

Als de top uitloopt op een communiqué zonder concrete resultaten, of opnieuw wordt uitgesteld, versterkt dat de prikkel voor westerse overheden en bedrijven om de diversificatie van zeldzame aardmineralenketens buiten China te versnellen. Australië, Canada, Groenland en een aantal Afrikaanse landen staan al op de radar van zowel de VS als de EU als alternatieve bronnen, maar de investeringen en verwerkingscapaciteit om Chinese dominantie structureel te doorbreken vergen jaren, niet maanden.

Vooruitblik

De Trump-Xi-top staat gepland voor medio mei 2026 in Beijing. De komende weken zal het overleg op staf- en ministerniveau verder gaan, waarbij de agenda rond zeldzame aardmetalen en handelsbalansen centraal staat. Of de VS bereid is tariefconcessies te doen in ruil voor geformaliseerde leveringsgaranties, is de cruciale vraag die de top al dan niet substantieel maakt.

Bronnen: Hudson Institute, USTR (Jamieson Greer, 7 april 2026)

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.