EP keurt Turnberry-akkoord goed, maar de echte strijd begint nu in de Raad

Het Europees Parlement stemde donderdag in met het Turnberry-akkoord tussen de EU en de Verenigde Staten, maar de stemming van 417 voor en 150 tegen vertelt slechts de helft van het verhaal. De werkelijke vraag is of het akkoord ooit in de praktijk treedt, want de drie harde voorwaarden die het EP eraan verbindt, worden door de meerderheid van de EU-lidstaten vooralsnog niet gesteund.

Wat het EP heeft besloten

Het Turnberry-akkoord, gesloten in de zomer van 2025 tussen EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en president Donald Trump, voorziet in een asymmetrische dealstructuur: de EU schaft tarieven op de meeste Amerikaanse industriële goederen volledig af, terwijl de VS de tarieven op EU-importen begrenzen op een flat rate van 15%. Dat asymmetrische karakter, nul procent aan Europese zijde tegenover 15% aan Amerikaanse zijde, was bij de totstandkoming van het akkoord al een terugkerend kritiekpunt.

Het EP keurt die structuur niet zomaar goed. De instelling verbond drie expliciete safeguards aan haar instemming, vastgelegd in de aangenomen tekst:

• Conditionaliteit: de afschaffing van EU-tarieven geldt uitsluitend als de VS de toezeggingen van augustus 2025 volledig nakomt.
• Automatische terugdraaiing: verhoogt Trump de tarieven op een later moment alsnog, dan is de Europese Commissie verplicht de tariefsafschaffing onmiddellijk ongedaan te maken.
• Sunset clause: het akkoord vervalt automatisch in maart 2028, tenzij het expliciet wordt hernieuwd.

Waarom het EP deze voorwaarden afdwingt

De achtergrond van deze harde opstelling ligt in twee ontwikkelingen die zich eerder dit jaar voltrokken. Het US Supreme Court verklaarde in het begin van 2026 de meeste door Trump eenzijdig opgelegde tarieven onrechtmatig. Trump reageerde daarop direct door nieuwe tarieven aan te kondigen, waarop het EP het akkoord in februari 2026 bevroor. Die episode illustreerde precies het patroon dat Europarlementariërs vrezen: een akkoord dat juridisch ondermijnd wordt door de eigen president die het sloot, om vervolgens te worden omzeild via nieuwe maatregelen.

Voor het EP is de Supreme Court-uitspraak geen incident maar een structureel signaal. Als de hoogste Amerikaanse rechtbank al vaststelt dat presidentiële tariefbevoegdheden grenzen kennen, en de president die grenzen daarna opnieuw test, dan kan een handelsakkoord zonder automatische terugvalmechanismen in Europese ogen geen solide basis hebben.

Negen maanden duurde het EP-debat, voordat de stemming vandaag plaatsvond. Dat tijdsbestek weerspiegelt de diepe aarzeling binnen de instelling over of het akkoord voldoende robuust was om te steunen.

Het obstakel in de Raad

Het ontwerp gaat nu naar de Europese Raad, waar de 27 lidstaten het woord krijgen. En daar ligt het centrale probleem: volgens de Süddeutsche Zeitung steunt een meerderheid van de EU-lidstaten de door het EP geëiste safeguards vooralsnog niet. In de Raad zijn wijzigingen mogelijk, en de druk om de automatische terugdraaiing en de sunset clause af te zwakken zal aanzienlijk zijn.

De politieke logica van die tegenstand is begrijpelijk. Lidstaten met grote exportbelangen in de Amerikaanse markt, van de auto-industrie tot de voedingssector, hebben er belang bij dat het akkoord snel en zeker in werking treedt. Elke voorwaarde die de VS kan afschrikken of die implementatie compliceert, weegt direct op die economische belangen.

Maar precies daar botsen twee visies op hoe je met de huidige Amerikaanse handelspartner omgaat. Het EP verdedigt een positie van verifieerbare wederkerigheid: vertrouwen moet worden opgebouwd via mechanismen, niet via goodwill. De lidstaten die de safeguards willen afzwakken, kiezen impliciet voor een pragmatischer koers: zekerheid over een deal nu, ook al is die fragieler.

Een tijdelijk akkoord als structureel gegeven

De sunset clause van maart 2028 maakt één ding onmiskenbaar duidelijk: zelfs als alles verloopt zoals het EP beoogt, is dit geen definitief handelsakkoord maar een tijdelijk raamwerk. Over minder dan twee jaar moeten beide zijden opnieuw aan tafel. Dat geeft zowel bedrijven als beleidsmakers slechts een beperkt planningshorizon.

Tegelijkertijd past de sunset clause in een bredere Europese strategie. De EU diversifieert actief haar handelsbetrekkingen om afhankelijkheid van zowel de VS als China te verminderen. In dat licht is een akkoord met een ingebouwde herbeoordelingsmoment geen zwakte, maar een bewuste keuze om de beleidsruimte te bewaren.

Vooruitblik

Het akkoord ligt nu voor bij de Europese Raad. De onderhandelingen over de safeguards zullen bepalend zijn voor de vraag of de EP-tekst intact blijft of wordt afgezwakt. Zolang die kloof tussen het Parlement en de lidstaten niet is overbrugd, gaan de EU-tarieven op Amerikaanse industriële goederen niet naar nul.

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.