Staat vindt KLM-topbonussen ongepast: wat kun je als minderheidsaandeelhouder eigenlijk afdwingen?

KLM vraagt haar personeel om de broekriem aan te halen. Loonmatiging staat hoog op de agenda bij de luchtvaartmaatschappij, die volop bezig is met kostenbesparingen. Tegelijk krijgt de top bonussen uitgekeerd. En dat schiet minister Eelco Heinen van Financiën in het verkeerde keelgat.

Heinen noemde de beloningen voor de KLM-top openlijk "ongepast". De Nederlandse staat maakt formeel bezwaar. Zijn oordeel is helder: de KLM-leiding geeft hiermee, in zijn eigen woorden, "het verkeerde signaal" af aan het personeel én aan de belastingbetaler.

Jouw belastinggeld zit in dit bedrijf

De Nederlandse staat is aandeelhouder in Air France-KLM met een belang van circa 9,3%. Dat belang werd in 2019 opgebouwd, juist om strategische invloed te houden op beslissingen rondom KLM. Daarna volgde corona, en daarmee miljarden aan staatssteun aan KLM, waar op dat moment strenge voorwaarden aan vastzaten, ook rond beloningsbeleid.

Nu de crisis voorbij lijkt, en KLM personeel vraagt om te matigen, blijken bonussen voor de top wél door te gaan. Voor werknemers voelt dat als één maat voor bestuurders en een andere maat voor de rest. En voor belastingbetalers roept het een simpele vraag op: als wij mede-eigenaar zijn, waarom kunnen we dit dan niet tegenhouden?

Wat kan de staat als minderheidsaandeelhouder eigenlijk doen?

Hier zit de pijnlijke realiteit. Met 9,3% ben je een significante aandeelhouder, maar geen meerderheidsaandeelhouder. Air France-KLM is een Frans-Nederlands bedrijf, genoteerd aan de Euronext Paris, en de Franse staat heeft ook een belang. De uiteindelijke zeggenschap over beloningsbeleid ligt bij de raad van commissarissen en de aandeelhoudersvergadering als geheel.

In de praktijk betekent dit:

• De staat kan tegenstemmen op de aandeelhoudersvergadering bij stemming over het beloningsbeleid
• De staat kan publiek bezwaar maken, zoals Heinen nu doet, om reputatiedruk op het bestuur te zetten
• De staat kan achter de schermen lobbyen bij andere grootaandeelhouders voor een gezamenlijk standpunt
• De staat kan niet eenzijdig afdwingen dat bonussen worden teruggedraaid

Het bezwaar van Heinen is dus vooral een signaal, geen harde blokkade. Tenzij andere aandeelhouders meegaan, of het beloningsbeleid op de aandeelhoudersvergadering ter stemming komt en een meerderheid tegen stemt, verandert er formeel niets.

Het eerlijkheidsvraagstuk voor KLM-personeel

Voor de werknemers van KLM is de boodschap schrijnend helder. Van hen wordt gevraagd bij te dragen aan kostenbesparing, terwijl de top bonussen opstrijkt. Dat staat op gespannen voet met het idee van gezamenlijke verantwoordelijkheid in een moeilijke periode.

Dat de minister dit nu hardop "ongepast" noemt, is niet niks. Het vergroot de druk op het KLM-bestuur en de raad van commissarissen om opnieuw te kijken naar de timing en omvang van deze beloningen. Of dat genoeg is, is een andere vraag.

Wat volgt?

De aandeelhoudersvergadering van Air France-KLM is het eerstvolgende formele moment waarop de staat zijn bezwaar kracht bij kan zetten met een tegenstem. Of het beloningsbeleid daar expliciet op de agenda staat, is nog niet bekend. Het is in ieder geval duidelijk dat dit dossier politiek nog niet gesloten is.

Bronnen: verklaring van minister Eelco Heinen (Ministerie van Financiën), Air France-KLM

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.