Oliemarkt in backwardation: de markt rekent op een oplossing van het Iran-conflict
Brent staat 36% hoger dan vóór het Iran-conflict, maar futuresprijzen liggen veel lager. Backwardation signaleert dat de markt de piek als tijdelijk ziet.
Brent crude noteert circa $99 per vat, 36% hoger dan vóór de eerste Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran op 28 februari. Toch verwachten handelaren dat dit niet zo blijft. De termijnstructuur van de oliemarkt vertelt een opvallend verhaal: futurescontracten voor levering over drie tot zes maanden liggen fors onder de huidige spotprijs. De oliemarkt is in backwardation, en dat zegt veel over waar de markt denkt dat olie naartoe gaat.
Wat is backwardation, en waarom is het een signaal?
Normaal gesproken liggen futuresprijzen voor olie iets boven de spotprijs. Opslag, verzekering en financieringskosten over de looptijd rechtvaardigen dat. Dat heet contango: je betaalt meer voor latere levering.
Backwardation is het omgekeerde. Wanneer de spotprijs boven de futuresprijzen ligt, signaleert de markt dat de huidige krapte tijdelijk is. Handelaren zijn bereid vandaag meer te betalen dan over drie maanden, precies omdat ze verwachten dat het aanbod op termijn herstelt.
Dat is precies waar de oliemarkt nu staat. Brent crude (front-month) noteert op circa $99 per vat, volgens data van ICE Futures Europe. WTI (april-levering) staat op circa $87,76 per vat, zo blijkt uit de futures curve op CME Group. Beide niveaus liggen ruim boven waar olie vóór 28 februari verhandeld werd: Brent noteerde toen circa $72,80 per vat, WTI circa $67,50.
De stijgingen van respectievelijk 36% en 30% in vier weken zijn direct te koppelen aan de verstoring van de Straat van Hormuz, de zeestraat waar circa 20% van de mondiale oliehandel doorheen gaat. Meer achtergrond over de corporate impact van die verstoring, specifiek bij Saudi Aramco, schreven wij eerder in ons artikel van 23 maart 2026 over de Hormuz-crisis.
"Een event, geen structurele schaarste"
De backwardation-structuur heeft een duidelijke boodschap, legt Toni Meadows, Head of Investment bij BRI Wealth Management, uit: "That backwardation — lower prices in the future compared to now — is indicating that the market thinks this current uplift in the oil price is transitory. So it's an event, rather than something that stays with us. Otherwise, you'd be paying more for future deliveries because of scarcity of supply. So, yes, there's an issue now due to the fighting, but the expectation is that there will be some resolution."
Anders gezegd: als handelaren de huidige krapte als structureel beschouwden, zouden ze juist méér betalen voor toekomstige leveringen. Dat ze dat niet doen, is een signaal van vertrouwen in een oplossing.
Gemengde signalen uit Washington en Teheran
Het vertrouwen is niet zonder grond. Het Witte Huis stuurde Iran op 24 maart een 15-punten vredesplan, en na berichten hierover op woensdag 25 maart daalden olieprijzen scherp. Dat de markt zo snel reageerde, illustreert hoe gevoelig de olieprijs is voor diplomatieke ontwikkelingen.
Maar voorzichtigheid blijft geboden. Raketaanvallen in het Midden-Oosten zijn nog gaande, en de achterstand van scheepvaartverkeer in de Straat van Hormuz lost niet vanzelf op. Zelfs bij een staakt-het-vuren kost het dagen tot weken voordat de doorstroming door Hormuz normaliseert en de spotpremie volledig verdwijnt.
Twee scenario's voor de termijnstructuur
De futures curve geeft dus een verwachting weer, geen zekerheid. Twee scenario's bepalen wat er daarna gebeurt.
Doorbraak in onderhandelingen: een concreet staakt-het-vuren of akkoord op basis van het 15-punten plan zou de spotpremie snel doen smelten. De backwardation vlakt af, en Brent en WTI bewegen richting niveaus dichter bij de futuresprijzen van nu. De markt prijst dat scenario al deels in.
Escalatie: als onderhandelingen mislukken en de blokkade van Hormuz aanhoudt of intensiveert, verschuift de verwachting. Futuresprijzen bewegen dan omhoog richting de spotprijs, de backwardation verdiept zich, of de curve draait om naar contango op een structureel hoger niveau. Dat scenario prijst de markt nu expliciet níét in.
Wat volgt
De markt houdt de komende dagen de reactie van Teheran op het 15-punten vredesplan nauwlettend in de gaten. Concrete signalen van de-escalatie of juist nieuwe raketaanvallen zullen direct zichtbaar zijn in de spread tussen spot en futures. Zolang die spread breed blijft, houdt de markt zijn weddenschap op een tijdelijke prijspiek.
Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.