Italiaanse rechter fluit Netflix terug: abonnees krijgen tot €500 terug. Kan dat ook in Nederland?

Een rechtbank in Rome heeft de prijsverhogingen van Netflix tussen 2017 en januari 2024 onrechtmatig verklaard. Italiaanse abonnees kunnen rekenen op terugbetalingen tot €500. En omdat Netflix in heel Europa dezelfde contractvoorwaarden gebruikte, is de vraag nu: kan dit ook Nederlandse abonnees raken?

Wat heeft de Italiaanse rechter precies beslist?

De Rechtbank van Rome deed uitspraak in een zaak die consumentenorganisatie Movimento Consumatori aanspande tegen Netflix Italia. De rechters oordeelden dat de clausules in Netflix' algemene voorwaarden, die het bedrijf toestonden eenzijdig de prijs te verhogen, oneerlijk en misbruikend zijn.

Concreet: Netflix verhoogde de prijzen in 2017, 2019, 2021 en 2024 zonder daarvoor een gerechtvaardigde reden op te geven. Dat is in strijd met de Italiaanse Consumentencode. De rechtbank verklaarde die contractclausules nietig en verplicht Netflix bovendien om de huidige abonnementsprijzen te verlagen om de schade van de onrechtmatige verhogingen weg te nemen.

De advocaten van Movimento Consumatori, Paolo Fiorio en Corrado Pinna, lieten weten: "De uitspraak raakt miljoenen consumenten."

Hoeveel geld gaat er terug naar Italiaanse abonnees?

Dat hangt af van hoe lang je al abonnee bent en welk abonnement je had:

De periode die wordt terugbetaald beslaat zeven jaar: van 2017 tot en met januari 2024. Netflix heeft inmiddels aangekondigd in beroep te gaan tegen de uitspraak, dus de terugbetalingen zijn nog niet onmiddellijk aan de orde. Maar de druk neemt wel toe: Alessandro Mostaccio, voorzitter van Movimento Consumatori, waarschuwde al: "Als Netflix de prijzen niet onmiddellijk verlaagt en klanten niet vergoedt, starten we een class action om alle gebruikers terug te krijgen wat ze ten onrechte hebben betaald."

Waarom is dit ook voor Nederlandse abonnees interessant?

Omdat Netflix in heel Europa dezelfde contractvoorwaarden hanteerde. Die bepalingen, waarbij het bedrijf zichzelf het recht voorbehield om prijzen eenzijdig te wijzigen zonder duidelijke reden, staan niet alleen in Italiaanse contracten. Ze staan ook in de voorwaarden die Nederlandse abonnees tekenden.

De juridische basis voor de Italiaanse uitspraak is de Europese richtlijn oneerlijke bedingen (Richtlijn 93/13/EEG). Dit is EU-recht dat in alle lidstaten geldt, inclusief Nederland. De Nederlandse implementatie hiervan staat in het Burgerlijk Wetboek. In theorie kunnen Nederlandse consumentenorganisaties dezelfde argumenten gebruiken die in Rome succesvol bleken.

Italië staat niet alleen: ook Duitsland en Spanje

Italië is geen uitzondering. In Duitsland hebben consumentenorganisatie vzbv en rechtbanken in Berlijn en Keulen vergelijkbare Netflix-clausules al aangevochten. De Duitse rechters oordeelden dat prijswijzigingen op basis van "generieke formules" nietig zijn, omdat gebruikers de werkelijke reden voor een verhoging niet kunnen begrijpen. In Spanje vecht consumentenorganisatie FACUA momenteel dezelfde clausules aan.

Er tekent zich dus een Europees patroon af: rechters in meerdere landen verklaren dezelfde standaardclausule van Netflix ongeldig, gebruikmakend van dezelfde Europese richtlijn.

Wat betekent dit voor jou als Nederlandse Netflix-abonnee?

Op dit moment kun je als Nederlandse abonnee nog geen terugbetaling claimen. Er loopt geen vergelijkbare rechtszaak in Nederland. Maar er zijn een paar dingen die je in de gaten kunt houden:

• Volg de Europese ontwikkelingen. Als het beroep van Netflix in Italië mislukt en de uitspraak standhoudt, neemt de druk op consumentenorganisaties in andere landen toe om actie te ondernemen.
• Check je eigen abonnementsgeschiedenis. Wanneer ben je begonnen met Netflix en welk abonnement had je? Hoe meer verhogingen je meemaakte, hoe hoger een eventuele terugbetaling in de toekomst zou kunnen zijn.
• Houd de Consumentenbond in de gaten. De Consumentenbond is de meest aangewezen partij om een vergelijkbare stap in Nederland te zetten. Ze hebben eerder met succes soortgelijke zaken gevoerd.

Raadpleeg een juridisch adviseur als je wilt weten of jij persoonlijk actie kunt ondernemen.

Wat gebeurt er nu?

Netflix gaat in beroep, wat betekent dat de definitieve uitkomst in Italië nog even op zich laat wachten. Ondertussen loopt de dreiging van een class action lawsuit als het bedrijf weigert de prijzen te verlagen en klanten te vergoeden. In Duitsland en Spanje lopen de zaken nog. Elke nieuwe uitspraak in een EU-land versterkt de juridische positie van consumenten elders.

Of dit ook naar Nederland overwaait, hangt af van de bereidheid van de Consumentenbond of een andere organisatie om een vergelijkbare stap te wagen. De juridische basis bestaat. Het momentum ook.

Bronnen: Movimento Consumatori, Tribunale di Roma, vzbv, FACUA

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiele beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.