Mobile money verwerkt $2 biljoen: hoe een stille revolutie het wereldwijde bankieren uitdaagt

Vijfentwintig jaar geleden bestond het niet. Vandaag stroomt er meer geld door mobiele geldportemonnees dan door de betalingssystemen van veel traditionele banken. In 2025 passeerde mobile money de grens van $2 biljoen aan transactiewaarde, zo blijkt uit het State of the Industry Report on Mobile Money 2026 van het GSMA Mobile Money programme. Maar het getal zelf is minder indrukwekkend dan de snelheid erachter.

Wat is mobile money precies?

Voor wie het niet kent: mobile money is een financiële dienst waarmee je via je telefoon geld kunt bewaren, versturen en ontvangen, zonder dat je een bankrekening nodig hebt. Je telefoon is je bankrekening. De dienst is wijdverbreid in Sub-Saharaans Afrika, Zuid- en Zuidoost-Azië en Latijns-Amerika, in regio's waar het traditionele bankensysteem simpelweg nooit voldoende bereik heeft gekregen.

Het bekendste voorbeeld is M-Pesa, dat in 2007 in Kenia werd gelanceerd en inmiddels diep verweven is met de alledaagse economie aldaar. Maar mobile money is allang niet meer één enkel product of één regio. Het is een wereldwijd ecosysteem geworden met 2,3 miljard geregistreerde accounts in 2025, een groei van 268 miljoen accounts op jaarbasis.

Het contrast dat alles zegt

De cijfers zijn groot, maar de groeisnelheid is het echte verhaal. Het duurde twintig jaar om het eerste biljoen dollar aan jaarlijkse transactiewaarde te bereiken. Daarna duurde het slechts vier jaar om dat bedrag te verdubbelen.

Anders gezegd: de industrie deed in de periode 2021 tot 2025 evenveel qua transactievolume als in de volledige twee decennia daarvoor. Dat is de definitie van exponentiële groei.

Vivek Badrinath, Director General van het GSMA, verwoordde het zo in het rapport: "What began as a simple way to move money has evolved into a global financial ecosystem, reshaping how hundreds of millions of people manage their financial lives. The market is reaching new heights and greater maturity. Adoption and regular use are surging, and value is scaling even faster than volume."

Tegelijkertijd rapporteerde het GSMA dat maandelijks actieve mobile money accounts hun hoogste groei sinds 2021 kenden. Mensen openen dus niet alleen accounts, ze gebruiken ze ook daadwerkelijk.

Een parallel financieel systeem

Wat dit onderscheidt van eerdere fintech-hypes is de schaal én de functie. Mobile money bedient geen bestaande bankklanten met een handiger app. Het bedient mensen die voorheen volledig buiten het formele financiële systeem vielen. Dat zijn niet alleen individuen: kleine ondernemers, marktkramers en agrarische coöperaties in landen als Tanzania, Bangladesh en Colombia runnen hun kasstromen via mobiele wallets.

Het gevolg is dat mobile money in grote delen van de wereld de facto het primaire financiële systeem is geworden. Geen concurrent van de bank, maar een vervanger ervan.

Het GSMA benoemt in het rapport de prioriteiten voor de komende jaren: interoperabiliteit tussen systemen, grensoverschrijdende harmonisatie, versterking van consumentenbescherming en fraudebestrijding, en de financiële inclusie van vrouwen. Dat laatste is relevant: in veel markten is de genderkloof in mobile money-adoptie nog aanzienlijk.

Wat betekent dit voor Europa?

Europa kijkt deze ontwikkeling op gepaste afstand aan, maar de lessen zijn niet irrelevant. Op het moment dat mobile money zijn tweede biljoen dollar verwerkte, worstelt Europa nog steeds met de implementatie van instant payments als standaard én met de vraag wat de digitale euro eigenlijk moet worden.

Het contrast is opvallend. In markten waar het traditionele bankensysteem zwak of afwezig was, ontstond van onderop een robuust alternatief. In Europa, met zijn goed ontwikkelde bancaire infrastructuur, verloopt de transitie naar moderne digitale betalingen juist traag, omdat er zoveel legacy-systemen en institutionele belangen zijn om te overbruggen.

Voor Europese fintechs is de mobile money-groei desalniettemin een signaal. De verschuiving van waarde naar mobiele platforms is geen tijdelijke trend. Het is een structurele herschikking van hoe mensen met geld omgaan. Bedrijven als Wise, Revolut en Adyen opereren in een Europees ecosysteem dat steeds meer richting de mobile-first logica beweegt die mobile money al jaren belichaamt.

Wat staat er op het spel?

Traditionele banken in opkomende markten staan onder reële druk. Maar ook voor westerse financiële instellingen met internationale ambities is het beeld veranderd. Een markt binnengaan betekent steeds vaker: concurreren met een mobiel wallet dat al het vertrouwen van de consument heeft.

Het GSMA-rapport schetst een industrie die volwassener wordt, maar ook complexer. Frauderisico's nemen toe naarmate volumes groeien. Grensoverschrijdende betalingen zijn nog steeds gefragmenteerd. En de vraag of mobile money-providers uiteindelijk onder bankregulering moeten vallen, wordt urgent naarmate de schaal groter wordt.

Badrinath formuleert het als een kans én een verantwoordelijkheid: "The industry's growing scale and sophistication will bring new opportunities, and new responsibilities."

Wat volgt

Het GSMA publiceert het volledige State of the Industry Report on Mobile Money 2026 vandaag, 24 maart 2026. De komende maanden zal duidelijker worden hoe regulatoren in Europa en opkomende markten reageren op de groeiende omvang van mobile money als systeemrelevante infrastructuur. Aanvullende details over het rapport zijn ook te vinden in het persbericht via PRNewswire.

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.