Midden-Oosten dwingt centrale banken wereldwijd richting verkrapping: een monetaire regimewisseling

De werkelijk ingrijpende boodschap achter de rode cijfers in Azië vandaag is niet dat beurzen dalen. Die boodschap is dat centrale banken over de hele wereld, vrijwel tegelijkertijd, richting verkrapping bewegen. De Midden-Oosten-escalatie fungeert als de trigger voor een monetaire regimewisseling die al weken op zijn uitbarsting wachtte.

Aziatische markten registreren de schok

De Hang Seng Index sloot maandag 23 maart op 24.382,47 punten, een daling van 3,5%, de steilste daling in bijna een jaar. De laatste keer dat Hongkong zo hard daalde, was op 7 april vorig jaar, tijdens de Amerikaanse "Liberation Day"-tariefschok. De Shanghai Composite Index verloor 3,6%, de slechtste sessie sinds april 2025. De CSI 300 Index zakte 3,3% naar een zesmaandsdieptepunt.

De sell-off trof brede sectoren: technologie, reizen en landbouw in China kwamen allemaal onder druk. Laopu Gold verloor 8,6% naar HK$558,50, Zijin Mining Group daalde 5% naar HK$32,52. Alibaba Group Holding sloot 3,2% lager op HK$119,70, Tencent Holdings verloor 1,9% naar HK$498,40. Ironisch genoeg steeg ook de goudprijs zelf niet als vluchthaven: eerder vandaag rapporteerde Today in Finance al over een goudcrash van meer dan 6%, wat illustreert hoe breed de uitverkoop meerdere activaklassen tegelijk treft.

Uitzonderingen op het negatieve beeld waren er. FS.com steeg 13% naar HK$47,20 en chipmaker Nsing Technologies won 4,2% naar HK$11,25, mogelijk profiterend van verwachte substitutie-effecten in de halfgeleidermarkt.

De eigenlijke verschuiving: het rentepad draait wereldwijd

Wie alleen naar beurskoersen kijkt, mist de structurele ontwikkeling. Economen en marktstrategen signaleren een gecoördineerde hawkish draai bij centrale banken die direct samenhangt met de energiecrisis rondom de Straat van Hormuz.

De meest sprekende omslag betreft de Federal Reserve. Enkele weken geleden verrekende de markt nog twee renteverlagingen voor heel 2026. Die verwachting staat nu op nul. Fed-voorzitter Jerome Powell heeft publiekelijk gesteld dat stijgende olieprijzen de monetaire vooruitzichten compliceren, een formulering die in centrale-bankjargon weinig aan de verbeelding overlaat. Hogere energieprijzen vertalen zich in hogere inflatie, en hogere inflatie maakt verlagen vrijwel onmogelijk.

De Reserve Bank of Australia deed vorige week al wat velen nog als toekomstmuziek beschouwden: een renteverhoging van 25 basispunten, expliciet gemotiveerd door hogere energiekosten. ING voorspelt dat Zuid-Korea de rente al in mei kan verhogen, na de benoeming van een hawkish vicepresident bij de centrale bank. De ECB heeft haar taalgebruik verscherpt naar een toon die analisten associëren met aankomende renteverhogingen.

Voor de ECB geldt daarbij een specifieke Europese dynamiek. In het TIF-artikel van eerder vandaag over de ECB-loontracker bleek al dat de loongroei in de eurozone hardnekkiger hoog blijft dan Frankfurt comfortabel vindt. Energieprijzen die nu opnieuw oplopen, stapelen zich bovenop dat al bestaande inflatieprofiel. Het resultaat: de speelruimte voor versoepeling verdwijnt sneller dan eerder voorzien.

Bank of America schrapte zijn verwachting van twee Chinese renteverlagingen voor 2026. Die draai is betekenisvol: China's centrale bank opereerde lange tijd als tegenpool van de mondiale verkrapping, met ruimte voor stimulering vanwege een zwakkere binnenlandse vraag. Die ruimte wordt nu beperkt door externe inflatiedruk.

Hormuz als monetaire variabele

De geopolitieke trigger is helder. Iran verklaarde zondag de energie- en watersystemen van Golfburen aan te zullen vallen als de VS doorzet met Trumps dreigement om binnen 48 uur het Iraanse elektriciteitsnet te raken. Dat brengt de Straat van Hormuz opnieuw in het centrum van de mondiale energielogistiek.

Goldman Sachs formuleerde het in een note als volgt: "The future path of oil prices and their effects on global growth and financial conditions depend on how long the Strait of Hormuz remains closed, which is highly uncertain. For China, the impact hinges on both the demand and supply situation outside of China."

Die onzekerheid is precies wat centrale banken in een onmogelijke positie brengt. Hogere energieprijzen zijn inflatoir, maar ze dempen tegelijkertijd de economische groei. Economen noemen dat "bad inflation": prijsdruk die niet voortkomt uit een oververhitte vraag, maar uit een aanbodschok. De gebruikelijke remedie, hogere rentes, helpt tegen de inflatie maar verergert de groeivertraging. Voor China vertaalt dit zich concreet in druk op de banen- en loonmarkt, gedempte export en verzwakte groeivooruitzichten.

Een regimewisseling in slow motion

Het patroon dat zich aftekent, verdient een duidelijke naam: monetaire regimewisseling. Gedurende het grootste deel van 2025 domineerde de verwachting dat centrale banken wereldwijd langzaam richting versoepeling zouden bewegen. Die verwachting was de fundering onder de marktprijzen van aandelen, obligaties en grondstoffen.

Die fundering verschuift nu. Niet door één besluit van één centrale bank, maar door een reeks van signalen die dezelfde kant op wijzen: van Powell in Washington tot de Reserve Bank of Australia in Sydney, van de ECB in Frankfurt tot een verwachte verhoging in Seoul. Het Hormuz-conflict is de katalysator, maar de onderliggende spanning tussen hardnekkige inflatie en een fragiel groeimomentum bestond al langer.

Vooruitblik

De komende weken zijn bepalend voor de vraag hoe diep deze monetaire omslag gaat. Centraal staat de duur en intensiteit van de Hormuz-blokkade: zolang die onzeker blijft, heeft geen enkele centrale bank de ruimte om terug te draaien naar een versoepelende toon. De eerstvolgende ijkpunten zijn de Fed-vergadering, de ECB-vergadering en de Koreaanse centralebankvergadering in mei, waarop ING al een verhoging anticipeert.

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.