John Deere betaalt $99 miljoen omdat boeren hun eigen tractor niet mochten repareren

Stel: je tractor staat midden in het oogstseizoen stil. Je weet wat er mis is. Maar je kunt de machine niet zelf repareren, want de software is vergrendeld. Je bent verplicht een geautoriseerde dealer te bellen, dagenlang te wachten, en een rekening te betalen die je nergens anders kunt vergelijken. Dat is geen hypothetisch scenario, dat is wat duizenden boeren in de Verenigde Staten overkwam met hun John Deere machines. Nu betaalt het moederbedrijf Deere & Co daar $99 miljoen voor.

Wat is er precies gebeurd?

In 2022 dienden Amerikaanse boeren een collectieve antitrustzaak in bij de rechtbank in het noordelijke district van Illinois. De kern van de aanklacht: Deere & Co zou reparatiesoftware hebben achtergehouden en tegelijkertijd hebben samengewerkt met geautoriseerde dealers om boeren te dwingen al hun reparaties via die dealers te laten uitvoeren.

Het gevolg was een sterk beperkte markt. Onafhankelijke reparateurs konden niet concurreren omdat ze de benodigde diagnostische software simpelweg niet konden krijgen. Boeren hadden geen keuze, en dealers konden daardoor zogenoemde "supracompetitieve" prijzen rekenen, tarieven die in een vrije markt nooit haalbaar zouden zijn geweest.

Op 6 april 2026 maakte Deere bekend in te stemmen met een schikking van $99 miljoen. Het geld gaat naar een schikkingsfonds voor boeren die tussen 10 januari 2018 en de datum van voorlopige goedkeuring hebben betaald voor reparaties aan grote landbouwapparatuur via Deere of zijn geautoriseerde dealers.

Deere ontkent elke schuld. Denver Caldwell, Vice President of Aftermarket and Customer Support bij Deere & Co, zei dat het bedrijf "vooruit wil kijken en zich wil richten op wat het belangrijkst is: onze klanten bedienen" ("move forward and remain focused on what matters most — serving our customers"). Naast het geldbedrag stemt Deere ook in met aanvullende maatregelen gericht op het verbeteren van de beschikbaarheid van reparatiemiddelen en diagnostische hulpmiddelen.

De schikking vereist nog definitieve goedkeuring van de rechter.

Wat is right to repair eigenlijk?

Het principe klinkt simpel: als jij iets koopt, heb je het recht om dat ding zelf te repareren, of een reparateur van jouw keuze in te schakelen. In de praktijk werkt het al jaren anders.

Fabrikanten bouwen steeds meer software in hun producten, van tractoren tot smartphones tot wasmachines. Die software is vaak vergrendeld. Reparaties vereisen speciale diagnoseprogramma's die alleen beschikbaar zijn voor geautoriseerde servicepunten. Reserveonderdelen worden selectief verdeeld. En in de gebruiksvoorwaarden staat soms dat je je garantie verliest als je zelf sleutelt.

Het resultaat: je bent als eigenaar afhankelijk van het netwerk dat de fabrikant zelf controleert. Dat netwerk bepaalt de wachttijden en de prijzen.

Voor een boer met een kapotte tractor in het oogstseizoen is dat geen ongemak, dat is een financiële ramp.

Van tractoren naar je telefoon: dit speelt overal

De John Deere zaak is het meest dramatische voorbeeld, maar het probleem is breder. Smartphonefabrikanten maken het lastig om zelf een scherm of batterij te vervangen. Autofabrikanten vergrendelen software zodat alleen eigen dealers foutcodes kunnen uitlezen. Witgoedmerken leveren geen onderdelenlijsten aan consumenten.

De beweging die hiertegen strijdt, de right to repair-beweging, wint wereldwijd terrein.

In de Europese Unie trad in 2024 de Right to Repair Directive in werking. Die richtlijn verplicht fabrikanten van een brede categorie producten, waaronder witgoed en elektronica, om reparaties toegankelijker en betaalbaarder te maken. Consumenten krijgen meer rechten om producten te laten repareren, ook buiten de garantieperiode. De gedachte erachter is tweeledig: consumenten besparen geld, en er wordt minder elektronisch afval geproduceerd.

Voor Europese consumenten is deze richtlijn relevant zodra fabrikanten hun beleid aanpassen. Dat proces is gaande.

Deere is er nog niet mee klaar

De schikking van $99 miljoen sluit niet alle juridische problemen voor Deere af. Het bedrijf staat ook tegenover een aparte rechtszaak van de Federal Trade Commission (FTC), de Amerikaanse toezichthouder op eerlijke mededinging. Die zaak loopt los van de class action en staat los van de schikking die nu is aangekondigd.

Dat betekent dat de juridische en politieke druk op Deere niet verdwijnt als de rechter de schikking definitief goedkeurt. De bredere vraag, hoeveel controle een fabrikant mag uitoefenen over producten die hij al heeft verkocht, blijft op de agenda.

Wat kun je als Europese consument doen?

De John Deere schikking speelt in de VS, maar de principes raken ook jou. Een paar dingen om in gedachten te houden:

• Ken je rechten onder de Right to Repair Directive. De EU-richtlijn geeft je meer aanspraken op reparatie dan voorheen. Informeer je over wat fabrikanten verplicht zijn te bieden voor het product dat jij wilt laten repareren.
• Vergelijk reparatiekosten. Geautoriseerde servicepunten zijn niet altijd de enige of goedkoopste optie. Zeker voor oudere apparaten kan een onafhankelijke reparateur goedkoper zijn.
• Overweeg repareerbaarheid bij een aankoop. Sommige producten krijgen een reparatiescoresysteem, waarmee je van tevoren kunt zien hoe toegankelijk een apparaat is voor reparatie.

Raadpleeg altijd een relevant expert of consumentenorganisatie als je twijfelt over je rechten in een specifieke situatie.

Wat volgt?

De rechtbank moet de schikking van $99 miljoen nog definitief goedkeuren. Tegelijkertijd loopt de separate FTC-zaak tegen Deere door, zonder duidelijke einddatum. In Europa worden fabrikanten de komende jaren stapsgewijs verplicht te voldoen aan de Right to Repair Directive. Het recht om je eigen spullen te repareren staat op de agenda, en de uitkomst van zaken als deze bepaalt hoe ver dat recht in de praktijk reikt.

Bronnen: AP News, Deere & Co (PRNewswire)

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiele beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.