Goud daalt 25% ondanks Iran-oorlog: waarom het macro-mechanisme de safe-haven uitschakelt

Goud zou in theorie het perfecte moment beleven. Er woedt een oorlog in het Midden-Oosten, energieprijzen stijgen, en geopolitieke onzekerheid domineert het nieuws. Toch daalt de goudprijs met bijna 25% vanaf het all-time high van $5.602 dat eind januari 2026 werd bereikt. Wie dit als een paradox ziet, begrijpt het macro-mechanisme nog niet.

Dit is geen anomalie. Het is een schoolvoorbeeld van hoe rente, dollar en inflatieverwachtingen de safe-haven functie van goud kunnen overrulen.

Van recordhoogte naar 25% lager

Begin dit jaar leek goud onaantastbaar. Na een stijging van meer dan 60% in 2025, een van de beste jaarprestaties in decennia gedreven door massale centrale-bankaankopen en brede onzekerheid, bereikte de goudprijs eind januari 2026 een all-time high van $5.602 (circa €4.873).

Sindsdien is het beeld ingrijpend veranderd. De prijs zakte naar een dieptepunt van $4.100 (circa €3.567) en noteert op het moment van schrijven rond $4.500 (circa €3.915). Dat is een daling van bijna 20% ten opzichte van de huidige stand, en ruim 25% onder de piek.

De daling heeft een zelfversterkend element gehad: beleggers die in 2025 met hefboom hadden meegelift via futures op de COMEX of via exchange-traded funds, bouwden hun posities snel af toen de trend keerde. Dat versnelde de neerwaartse beweging.

Het mechanisme: vier schakels in één keten

De verklaring ligt niet in de vraag óf er geopolitieke risico's zijn, maar in wat die risico's macro-economisch in beweging zetten.

Schakel 1: olie. De Iran-oorlog drijft de olieprijs op. Energie is de multiplicator van inflatie: hogere brandstofkosten werken door in transport, productie en uiteindelijk consumentenprijzen.

Schakel 2: inflatieverwachtingen. Hogere olieprijzen vertalen zich in hogere inflatieverwachtingen. Markten herprijzen wat de Federal Reserve de komende kwartalen kan doen. Renteverlagingen worden uitgesteld of zelfs omgezet in de verwachting van langer krap beleid, met als staartrisico een onverwachte verhoging.

Schakel 3: Treasury yields en de dollar. Hogere inflatieverwachtingen drijven de rente op Amerikaanse staatsobligaties op. Hogere yields maken de dollar aantrekkelijker voor internationale beleggers. De dollar versterkt.

Schakel 4: goud verliest terrein. Goud betaalt geen rente en keert geen dividend uit. Als Treasury yields stijgen, neemt de zogenoemde opportunity cost toe: het kost meer om goud aan te houden in plaats van rentedragend papier. Tegelijkertijd maakt een sterkere dollar goud duurder voor beleggers buiten de VS, wat de vraag verder drukt.

Dit mechanisme is niet nieuw, maar de kracht ervan in deze cyclus overtreft de geopolitieke safe-haven premie ruimschoots.

'Worried about the present'

Er bestaat een oud marktgezegde dat dit patroon kernachtig samenvat: "When people are worried about the future, they buy gold. When they are worried about the present, they sell it."

In 2025 was goud de uitdrukking van existentiële onzekerheid over de langere termijn: geopolitieke fragmentatie, centrale banken die dollars inruilden voor goud, twijfel over het dollarhegemonie. Beleggers kochten goud omdat ze zich zorgen maakten over een wereld over vijf of tien jaar.

Nu woedt er een concrete oorlog in het heden. En die oorlog heeft directe, meetbare macro-economische gevolgen. De markt reageert niet op abstracte angst, maar op concrete datapunten: inflatieverwachtingen, Fed-signalen, yieldniveaus. Die datapunten wijzen allemaal in dezelfde richting, en die richting is ongunstig voor goud.

Dezelfde macro, andere conclusie: de ECB-connectie

Dit goudverhaal is een andere uitdrukking van hetzelfde macro-regime dat de ECB op 27 maart in een verlamde positie bracht en geeft aan hoe de centrale bank klem zit: de oorlog duwt inflatie omhoog, maar verzwakt tegelijkertijd de economische groei. Verlagen remt inflatie niet; verhogen verdiept de recessie.

Voor goud geldt een spiegelbeeldige logica. Het macro-regime van energie-inflatie en krap beleid schaadt goud via de dollar en yields, zelfs terwijl de oorlog intuïtief als reden om goud te kopen aanvoelt.

De correctie in goud is daarmee geen verrassing voor wie de macro-architectuur snapt. Ze is de logische uitkomst van een monetair regime dat geen ruimte laat voor de dollarzwakte en lage yields die goud nodig heeft om te stijgen.

Waarom 2025 fundamenteel anders was

Het contrast met 2025 maakt het mechanisme nog scherper. Toen steeg goud meer dan 60% in een omgeving waar de Fed actief verlaagde, de dollar verzwakte en centrale banken wereldwijd massaal goud kochten als alternatief voor dollarreserves. De geopolitieke onzekerheid versterkte een macro-omgeving die al gunstig was voor het edelmetaal.

In 2026 is die omgeving omgekeerd. De Fed staat stil of kijkt naar verkrapping. De dollar is sterk. Treasury yields liggen hoog. De centrale-bankaankopen van 2025 zijn geen automatisch aanhoudende kracht: institutionele kopers passen hun tempo aan op basis van prijs en valutadynamiek.

Goud steeg in 2025 ondanks geopolitieke risico's, niet dankzij. Die nuance is cruciaal voor het begrijpen van 2026.

Wat moet er veranderen?

Drie scenario's kunnen de goudprijs fundamenteel stutten.

Fed-pivot. Als de Federal Reserve alsnog besluit de rente te verlagen, dalen de opportunity costs van goud en verzwakt de dollar. Historisch is dit de krachtigste aanjager van een goudstijging. Maar zolang inflatieverwachtingen hoog blijven door de olieprijs, is dit scenario op korte termijn beperkt waarschijnlijk.

Dollarverzwakking. Een structurele zwakte van de dollar, los van het Fed-beleid, zou goud ondersteunen. Dit kan ontstaan door verlies van vertrouwen in Amerikaanse begrotingsdiscipline of door een versnelling van de-dollarisatie door centrale banken. Dit is een langetermijnproces.

De-escalatie in Iran. Een staakt-het-vuren of diplomatieke doorbraak zou de olieprijs drukken, inflatieverwachtingen verlagen en ruimte geven aan de Fed. Dat zou alle drie de nadelige krachten tegelijk keren. Maar geopolitieke de-escalatie laat zich niet voorspellen.

Vooruitblik

De goudmarkt wacht op een macro-keerpunt dat nog niet in zicht is. De Federal Reserve publiceert haar volgende rentebesluit op 6 mei 2026; het begeleidend statement zal nauwlettend worden gevolgd op signalen over de inflatietolerantie en het tempo van eventuele verdere aanpassingen. Zolang de dollar sterk blijft en Treasury yields hoog noteren, blijft de tegenwind voor goud structureel van aard.

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.