Fed en ECB in dezelfde impasse: wat het betekent als beide centrale banken tegelijk stilstaan

Twee vergaderingen, één week tussenruimte, en hetzelfde antwoord: vasthouden. De Federal Reserve handhaafde op 18 maart de federal funds rate op 3,50% tot 3,75%, terwijl de ECB eerder die week tot exact dezelfde conclusie was gekomen. Beide centrale banken noemden expliciet de onzekerheid in het Midden-Oosten als risicofactor. Voor beleggers, beleidsmakers en iedereen die naar de wereldeconomie kijkt, rijst de vraag: wat betekent het als de twee machtigste monetaire instellingen ter wereld tegelijkertijd in een afwachtende modus zitten?

De Fed houdt vast, maar het fundament schuurt

Het FOMC-statement van 18 maart leest op het eerste gezicht als een bevestiging van stabiliteit. De economische activiteit groeit in een "solid pace", werkloosheid is "little changed", en inflatie blijft "somewhat elevated". De richting is helder: pas verlagen als de data het toelaten.

Maar achter die geruststellende taal schuilen twee signalen die meer zeggen dan de beslissing zelf.

Het eerste is de kwalificering van de arbeidsmarkt. De Fed omschrijft banengroei als "low", niet als "solide" of "robuust". Dat is een bewuste keuze van woorden. In een omgeving waar de rente al is verlaagd van hogere niveaus naar het huidige niveau van 3,50% tot 3,75%, suggereert een zwakke banengroei dat de verlagingscyclus zijn werk nog niet volledig heeft gedaan, of dat er andere krachten de arbeidsmarkt remmen.

Het tweede signaal is de expliciete verwijzing naar het Midden-Oosten: "The implications of developments in the Middle East for the U.S. economy are uncertain." Dit is geen standaardformulering. Centrale banken nemen doorgaans geopolitieke namen niet op in beleidsteksten tenzij het risico concreet genoeg is om de economische vooruitzichten materieel te beïnvloeden. De Fed benoemt het Midden-Oosten als een open variabele die haar eigen beoordelingsruimte inperkt.

Het scheurtje: Miran's dissent

Van de twaalf stemgerechtigde FOMC-leden stemden er elf voor handhaving. Eén lid, Stephen I. Miran, stemde tegen en gaf de voorkeur aan een verlaging van de doelbandbreedte. Dat is de dissent die telt.

In de wereld van centrale bankiers betekent een dissent meer dan een afwijkende mening. Het is een publiek signaal dat de interne consensus breder gespannen staat dan de uitkomst suggereert. Miran's positie is opmerkelijk, omdat hij een verlaging bepleit terwijl de inflatie officieel nog "somewhat elevated" is. Hij weegt kennelijk het neerwaartse risico voor de economie zwaarder dan het opwaartse risico voor de prijsstabiliteit.

Als de komende maanden arbeidsmarktdata teleurstellen, is Miran's positie geen afwijkende minderheid meer, maar een vroeg signaal van een richtingsverandering. De markt kijkt nu naar elke volgende datapublicatie met de vraag: wie krijgt er binnen de FOMC gelijk?

ECB en Fed: dezelfde taal, hetzelfde dilemma

De parallel met de ECB is opvallend precies. Zoals ik eerder deze week analyseerde in het stuk over het ECB-besluit van 27 maart, hield Frankfurt eveneens de rente ongewijzigd en noemde ook de ECB het Midden-Oosten als expliciete risicofactor. Isabel Schnabel presenteerde intern drie scenario's, variërend van een zachte landing tot stagflatie, precies het type scenario-denken dat duidt op brede onzekerheid over de te varen koers.

Wat opvalt is dat beide instellingen hun onzekerheid in vrijwel identieke termen formuleren. De overeenkomst gaat verder dan toevalligheid: het reflecteert een gedeeld besef dat het beleidsinstrumentarium botst op een werkelijkheid die niet past in de standaardmodellen. Inflatie is niet volledig getemd, maar de economische dynamiek verzwakt. Verlagen is prematuur; vasthouden kost tijd die de economie mogelijk niet heeft.

Dit is het klassieke stagflatiedilemma, en het speelt zich gelijktijdig af aan beide kanten van de Atlantische Oceaan.

Wat afwachten werkelijk kost

Een "wait-and-see" modus voelt als prudentie, maar is ook een keuze met consequenties. Hoe langer de rente op dit niveau blijft, hoe meer druk er ontstaat op bedrijven en consumenten die afhankelijk zijn van krediet. De banenmarkt, die de Fed zelf als "low" omschrijft, kan verder afkoelen zonder dat er een verlaging volgt om dat effect te compenseren.

Voor Europa geldt een vergelijkbare redenering. De ECB staat voor een economie waar de groei al kwetsbaar is, en waar de stagflatiescenario's die Schnabel beschreef niet hypothetisch aanvoelen. De combinatie van hoge dienstenprijzen en zwakkere industriële activiteit maakt het pad naar verlagen smaller, maar het pad naar vasthouden ook kostbaarder.

Het samenspel tussen de twee instellingen is bovendien niet neutraal. Als de Fed en de ECB tegelijk in afwachting zitten, versterken ze elkaars positie. Een verlaging door de ene centrale bank zou de andere minder ruimte geven om de eigen koers te verdedigen, via valutabewegingen en kapitaalstromen. De synchroniciteit van hun besluiten is dus geen toeval: het is ook een impliciete coördinatie van verwachtingsmanagement.

Vooruitblik

De Fed vergadert doorgaans elke zes tot acht weken. De komende publicaties van arbeidsmarktcijfers en inflatiedata in de Verenigde Staten zullen bepalen of Miran's positie binnen de FOMC steun opbouwt. Als de banengroei verder verzwakt, neemt de druk op Powell toe om de pauze te beëindigen. Voor de ECB geldt hetzelfde: de eerstvolgende vergadering zal worden beoordeeld in het licht van wat de data sindsdien hebben laten zien.

Zolang het Midden-Oosten een open risicovariabele blijft in de beleidsteksten van beide centrale banken, is afwachten de gedeelde strategie. De vraag is hoe lang die strategie houdbaar is als de economie haar niet terugbetaalt.

Bronnen: Federal Reserve (FOMC Statement 18 maart 2026), ECB

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiele beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.