ECB vergadert morgen: verhogen of wachten terwijl olie boven 100 dollar staat?
De ECB vergadert op 18 en 19 maart over het rentebeleid, terwijl olie boven de 100 dollar staat en markten rekening houden met twee renteverhogingen dit jaar. De persconferentie van donderdag 14:45 uur wordt de eerste echte toets van hoe Frankfurt omgaat met de Iran-inflatieschok.
Morgen beginnen de twee belangrijkste vergaderdagen van het ECB-jaar tot nu toe. Op donderdag 19 maart om 14:45 uur volgt de persconferentie. De vraag die beleggers, huizenkopers en spaarders bezighoudt is dezelfde: gaat Frankfurt de rente verhogen, of wacht de ECB af?
De spagaat is reëel
De depositorente staat momenteel op 2,0%, na een reeks verlagingen in 2024 en 2025. Vóór de Iran-oorlog was de verwachting helder: rente stabiel in 2026. Dat beeld is in twee weken volledig gekanteld. Markten prijzen inmiddels twee verhogingen van elk 25 basispunten in, de eerste verwacht in juni. De reden is even simpel als ongemakkelijk: Brent-olie staat boven de 100 dollar per vat en de gasprijs op de Nederlandse groothandelsmarkt verdubbelde naar 62 euro per megawattuur. Hogere energieprijzen werken door in inflatie, en inflatie is wat de ECB moet bestrijden.
Binnen de ECB klinken stemmen die pleiten voor sneller ingrijpen. Het argument: de bank reageerde te traag op de energiecrisis van 2022, en mag die fout niet herhalen. Maar andere bestuursleden, waaronder Pierre Wunsch van de Nationale Bank van België, waarschuwen juist voor overhaaste actie. Hun argument is even valide: verhoog je de rente op het moment dat de olieprijzen pieken, dan rem je een economie af die al onder druk staat door diezelfde energieprijzen.
De 2008-vergissing
Die afweging is niet nieuw. In juli 2008 verhoogde de ECB de rente op de dag dat de olieprijs zijn piek bereikte. Dat besluit wordt nu alom beschouwd als een van de grootste beleidsfouten in de moderne monetaire geschiedenis. Slechts 74 dagen later was de bank gedwongen de rente met 325 basispunten te verlagen na de val van Lehman Brothers.
Hartnett van Bank of America wees vrijdag nog op deze parallel. De ECB weet dat ook. De vraag is of ze er iets mee doet.
Wat betekent dit voor jou?
Voor huizenkopers en huizenbezitters met een variabele hypotheekrente is de ECB-vergadering deze week direct relevant. Stijgende marktrentes, die vooruitlopen op mogelijke ECB-verhogingen, werken al door in de kapitaalmarktrente waarop hypotheekrentes zijn gebaseerd. Een verhoging van 25 basispunten in juni zou de gemiddelde maandlast op een nieuwe hypotheek van 300.000 euro met circa 60 tot 75 euro verhogen.
Voor spaarders is het dubbel. Een hogere rente klinkt goed voor de spaarrekening, maar grote Nederlandse banken zijn berucht traag met het doorvertalen van ECB-verhogingen naar spaarrentes.
Wat betekent dit? Morgen geeft de ECB geen besluit, maar wel een signaal. Elk woord van Lagarde op de persconferentie donderdag wordt geanalyseerd op toon. Zelfs als de rente ongewijzigd blijft, kan de boodschap de markt bewegen.
