ECB-beleidsmakers waarschuwen: 'Klaar om te handelen' als inflatie verder oploopt

Voor het eerst sinds de rentepauze van medio 2025 spreken meerdere leden van de ECB Governing Council openlijk over een mogelijke renteverhoging. De aanleiding is de stijgende inflatie in de eurozone, aangejaagd door de energieschok als gevolg van de Iran-oorlog. De retoriek verschuift hoorbaar: van afwachten naar klaarstaan.

Radev luidt de klok, maar staat niet alleen

Het luidst klinkt Dimitar Radev, hoofd van de Bulgaarse centrale bank en lid van de ECB Governing Council. In een uitgebreid interview, gepubliceerd via Reuters en gerapporteerd door Business Times Singapore en WTVB, stelt Radev onomwonden dat de risicoverdeling verslechterd is.

"The balance of risks has shifted in an unfavourable direction," aldus Radev. Hij wijst er specifiek op dat de kans op een ongunstiger scenario, ten opzichte van de drie scenario's die de ECB vorige maand publiceerde ('adverse', 'baseline' en 'severe'), is toegenomen. Zijn zorgelijkste constatering betreft de verwachtingsvorming: "Recent inflation developments appear to have increased the responsiveness of expectations, meaning that pass-through from new shocks can occur more quickly than under normal conditions."

In het Duits, in uitspraken gepubliceerd door Wirtschaftswoche, voegt Radev daaraan toe dat doorwerkingseffecten vooralsnog niet zichtbaar zijn in de data, maar dat het risico niet onderschat mag worden. Zijn conclusie is direct: "Die EZB sollte rechtzeitig handeln" ("De ECB moet tijdig handelen").

Radev staat niet alleen. Yannis Stournaras, hoofd van de Griekse centrale bank, stelt dat restrictiever monetair beleid te verwachten is als de energieprijsdruk doorwerkt in de middellange-termijn inflatieverwachtingen en de loonontwikkeling. Frank Elderson, directielid van de ECB, spreekt van een 'complex scenario' en stelt dat de herhaalde energieprijsschokken het de ECB steeds moeilijker maken om haar prijsstabiliteitsdoel te bereiken.

Waarom dit een breuk is met het narratief van de afgelopen maanden

Sinds medio 2025 staat de ECB-beleidsrente ongewijzigd op 2,00%. Het dominante narratief sindsdien was gericht op een rentepauze, en in sommige kringen zelfs op verdere verlagingen naarmate de inflatie zou dalen. Dat narratief kantelt nu.

De inflatie in de eurozone bedraagt in maart 2026 2,5% jaar-op-jaar, een half procentpunt boven de ECB-doelstelling van 2,0%. De belangrijkste aanjager is energie, rechtstreeks verbonden aan de Iran-oorlog en de spanning rondom de Straat van Hormuz. Kerninflatie, exclusief energie, toont juist afkoelende prijsdruk, en tweede-ronde-effecten, zoals hogere lonen als reactie op duurdere energie, zijn nog niet zichtbaar in de data.

Dat laatste nuanceert de urgentie, maar vormt voor beleidsmakers als Radev juist de kern van het risico. De ECB werd in 2021 en 2022 breed bekritiseerd voor een te trage reactie op de toenmalige inflatieschok na de Russische invasie van Oekraïne. De inflatie liep destijds op tot recordniveaus in de eurozone voordat de bank haar beleid aanscherpte. Dat 'litteken' zit diep: consumenten en bedrijven die die periode meemaakten, passen hun prijsverwachtingen mogelijk sneller aan bij nieuwe energieschokken. Een zelfversterkende inflatiespiraal wordt hierdoor eerder een reëel scenario dan een theoretisch risico.

Lagarde houdt de boot af, maar de druk neemt toe

Christine Lagarde en een deel van de Governing Council hanteren vooralsnog een voorzichtiger lijn. Zij en andere beleidsmakers hebben recent bevestigd dat zij eerst de gevolgen van de Iran-oorlog willen afwachten, maar tegelijkertijd duidelijk gemaakt dat ingrijpen mogelijk is als de omstandigheden daarom vragen.

Dit is de klassieke 'wait-and-see' positie, maar de ruimte voor afwachten krimpt als meerdere raadsleden publiekelijk harder beginnen te praten. De spanning binnen de Governing Council is daarmee voelbaar geworden, ook voor de financiële markten.

Markten prijzen al speculatie in

Op de financiële markten is de retorische verschuiving niet onopgemerkt gebleven. Er circuleert toenemende speculatie over een mogelijke renteverhoging bij de ECB-vergadering eind april. Dat is een opvallende omslag: nog maar enkele maanden geleden was een verhoging nauwelijks bespreekbaar.

Niemand van de beleidsmakers heeft zich expliciet uitgesproken voor een verhoging bij de eerstvolgende vergadering. Maar de drempel voor actie is zichtbaar verlaagd. Radev's formulering, "tijdig handelen", suggereert dat de ECB bereid is voor te lopen op de data, in plaats van erachteraan te lopen zoals in 2021-2022.

De centrale vraag die nu op tafel ligt: zijn de maart-inflatiecijfers, met een energiegedreven stijging maar nog geen zichtbare tweede-ronde-effecten, voldoende om al eind april actie te rechtvaardigen? Of wacht de ECB op de mei- en junicijfers voor zij de rente aanpast?

Vooruitblik

De ECB Governing Council vergadert eind april 2026. De uitlatingen van Radev, Stournaras en Elderson maken die vergadering tot een van de meest beladen in tijden. Of de rente daadwerkelijk omhooggaat, hangt mede af van de inflatie- en loonontwikkelingen in de komende weken.

Bronnen: Reuters, Business Times Singapore, Wirtschaftswoche, WTVB, ECB

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.