Beleggers zetten rem op investeringen: box 3 en Perzische Golf slaan tegelijk toe
1 op de 5 beleggers zet investeringen op pauze. De ING Beleggingsbarometer daalt naar het laagste niveau in een jaar. Wat betekent dat voor jou?
Eén op de vijf Nederlandse beleggers neemt momenteel zo min mogelijk risico of stelt beslissingen gewoon uit. Dat blijkt uit de ING Beleggingsbarometer van maart 2026, die met 41 punten daalde naar een stand van 80. Het laagste niveau in een jaar tijd. Twee onzekerheden drukken tegelijk op het sentiment: de oorlog rond de Perzische Golf en de slepende onduidelijkheid over box 3.
Wat is de ING Beleggingsbarometer?
De ING Beleggingsbarometer meet maandelijks hoe optimistisch of pessimistisch beleggers zijn over hun eigen portefeuille en beslissingen. Een stand van 100 is neutraal. Daarboven zijn beleggers positief; daaronder negatief. Met een stand van 80 in maart 2026 zit de barometer duidelijk in negatief gebied, en de daling van 41 punten in één maand is fors.
Het vorige dieptepunt op dit niveau was april 2025, toen de beurzen kelderden door Trumps handelsoorlog. Begin 2026 leek dat sentiment ver achter ons te liggen: de AEX doorbrak voor het eerst de grens van 1.000 punten en het optimisme was groot. Dat optimisme is nu flink bekoeld.
Twee onzekerheden tegelijk
Wat dit moment bijzonder maakt, is dat twee volledig onafhankelijke factoren tegelijk op het vertrouwen drukken. Dat is ongebruikelijk.
1. De oorlog rond de Perzische Golf
De spanningen in het Midden-Oosten stuwen de energieprijzen omhoog. TIF berichtte eerder over force majeure-verklaringen bij QatarEnergy en Kuwait, en over de olieprijsbewegingen na uitspraken van Trump over Iran. Het effect op beleggers is tweeledig: de hogere benzine- en energieprijzen zijn direct voelbaar, maar de vrees gaat verder. Bob Homan, hoofd van het investment office bij ING, formuleert het zo: "Beleggers zijn bang dat de hoge prijzen aan de pomp doorsijpelen naar de rest van het bedrijfsleven." Hogere energiekosten betekenen hogere productiekosten voor bedrijven, wat op de winstmarges drukt.
2. Box 3: belastingonzekerheid
Het box 3-dossier is al jaren een open wond in het Nederlandse belastingrecht. Na meerdere uitspraken van de Hoge Raad werkt het kabinet aan een nieuw stelsel. Zolang onduidelijk is hoe beleggingen straks belast worden, weten beleggers simpelweg niet wat een euro rendement netto oplevert. Die onzekerheid heeft een concrete gedragsverandering als gevolg: beleggers stappen over naar sparen.
Homan legt de redenering uit: "Of ze stellen beslissingen met beleggen uit. Mensen wachten met beleggen om te sparen. Vooralsnog is de belasting op sparen lager dan op beleggen."
Sparen versus beleggen: hoe groot is het verschil?
Op dit moment bieden grote banken een spaarrente van circa 1,25%. Dat is bruto; de belasting op spaartegoed is onder het huidige box 3-stelsel relatief laag. De AEX staat in 2026 nog altijd 2% hoger dan op 1 januari, ondanks alle onrust.
Op het oog lijkt beleggen dus beter. Maar die vergelijking is te simpel, en dat snappen beleggers ook.
| Sparen | Beleggen (AEX YTD) | |
|---|---|---|
| Bruto rendement 2026 | ~1,25% | ~+2% |
| Fiscale zekerheid | Ja (huidig stelsel) | Onzeker (box 3 in flux) |
| Risico | Geen koersrisico | Ja, volatiliteit aanwezig |
| Invloed geopolitiek | Indirect | Direct via koersen |
Het verschil in rendement is klein. Maar de belastingonzekerheid rondom beleggingen maakt het netto-rendement onbekend. En mensen kiezen liever voor een zeker maar lager rendement dan voor een onzeker maar hoger rendement. Dat is rationeel gedrag, geen paniek.
Homan bevestigt dat: "Hoewel de AEX dit jaar nog steeds 2 procent hoger staat dan op 1 januari: paniek zien we nog niet, maar we zien wel een duidelijke pas op de plaats."
Wat betekent dit voor jou?
Als je herkent dat je de afgelopen weken aarzelt om bij te storten, of je beleggingsbeslissingen hebt uitgesteld, ben je niet de enige. Twintig procent van de ondervraagde beleggers doet precies hetzelfde. Een paar dingen om over na te denken:
- Spaarrente van 1,25% klinkt veilig, maar ligt op jaarbasis nog altijd onder de inflatie in de eurozone. Je spaargeld verliest dus reële koopkracht, ook al is het nominaal veilig.
- De AEX staat nog steeds in de plus dit jaar (+2%), wat aangeeft dat de markt geen paniek prijst, maar wel onzekerheid verwerkt.
- Box 3-onzekerheid is tijdelijk, maar "tijdelijk" duurt in dit dossier al jaren. Het nieuwe stelsel zou in 2027 of 2028 ingaan; verdere vertragingen zijn niet uitgesloten.
- Als je overweegt je beleggingsportefeuille aan te passen of over te stappen naar sparen: raadpleeg altijd een financieel adviseur die jouw persoonlijke situatie kent. Wat voor de gemiddelde belegger opgaat, hoeft niet voor jou te gelden.
Wanneer keert het vertrouwen terug?
Er zijn twee duidelijke katalysatoren nodig voor herstel van het beleggerssentiment.
Duidelijkheid over box 3. Zolang onduidelijk is hoe beleggingen belast worden, blijft de fiscale onzekerheid een rem op beleggingsbeslissingen. Het kabinet moet met een definitief, juridisch houdbaar stelsel komen. Pas als beleggers weten wat hun netto-rendement is, kunnen ze een eerlijke vergelijking maken met sparen.
De-escalatie in de Perzische Golf. De energieprijzen en de vrees voor doorwerkende effecten op bedrijfswinsten zijn direct gekoppeld aan de spanningen in het Midden-Oosten. Een diplomatiek akkoord of aantoonbare de-escalatie zou de druk op energieprijzen verminderen en het vertrouwen in bedrijfsresultaten herstellen.
Zolang beide onzekerheden bestaan, is een "pas op de plaats" de meest rationele reactie van beleggers. Dat is geen paniek; het is voorzichtigheid in een uitzonderlijk onzeker klimaat.
Wat volgt
De ING Beleggingsbarometer verschijnt maandelijks. De editie van april 2026 zal laten zien of het sentiment verder verslechtert of stabiliseert. Ondertussen verwacht het kabinet later dit jaar meer duidelijkheid te geven over de contouren van het nieuwe box 3-stelsel. Houd ook de olieprijs en geopolitieke ontwikkelingen rond de Perzische Golf in de gaten, want die bepalen mede hoe bedrijfswinsten er in het tweede kwartaal uitzien.
Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.
