Banken beperken aflossingsvrije hypotheek: wat het betekent als je wilt kopen, verhuizen of oversluiten
Rabobank, ASN Bank en nu ook ABN AMRO trekken de teugels aan. Het aflossingsvrije deel gaat van 50% naar 30%. Vooral doorstromers en 55-plussers voelen de gevolgen.
De aflossingsvrije hypotheek wordt stap voor stap ingeperkt. ABN AMRO en dochtermerk Florius passen per 1 juni 2026 hun hypotheekbeleid aan: bij nieuwe hypotheken mag het aflossingsvrije deel voortaan maximaal 30% van de woningwaarde bedragen, waar dat tot nu toe 50% was.
Daarmee volgen ze Rabobank en ASN Bank, die eerder al dezelfde grens invoerden na gesprekken met toezichthouders. ING houdt als enige grote bank de kaarten tegen de borst en zegt het beleid "continu te evalueren".
De trend is helder: de aflossingsvrije hypotheek zoals Nederland die kent, wordt structureel kleiner gemaakt.
Wat verandert er precies?
Bij woningen tot EUR 1 miljoen geldt bij ABN AMRO een maximaal aflossingsvrij bedrag van EUR 150.000. Tussen EUR 1 en 2 miljoen is dat EUR 250.000, en bij woningen vanaf EUR 2 miljoen geldt een plafond van EUR 500.000. Bij Florius is het maximum in alle gevallen EUR 150.000, ongeacht de woningwaarde.
Dat is een dubbele begrenzing: zowel een percentage (30%) als een absoluut bedrag. Voor de meeste kopers is het absolute bedrag de bindende factor.
Voor bestaande klanten verandert er in de meeste gevallen niets: zij behouden de mogelijkheid om tot 50% van de woningwaarde aflossingsvrij te herfinancieren. De nieuwe regels gelden pas bij een inhoudelijke wijziging, zoals een verhuizing of verhoging. Een nieuwe rentevastperiode telt niet als wijziging.
Waarom doen banken dit?
De aflossingsvrije hypotheek beslaat nog altijd zo'n 45% van de totale hypotheekschuld in Nederland. Dat is uitzonderlijk hoog in Europees perspectief. In veel andere EU-landen is de aflossingsvrije hypotheek namelijk veel minder gangbaar.
De maatregel is ingegeven door beleid vanuit de Europese Centrale Bank, die het hoge aandeel aflossingsvrije hypotheken in Nederland als risicovol beschouwt. DNB en AFM delen die zorg. Het risico: als de looptijd afloopt en de woningwaarde is gedaald, kan de eigenaar de restschuld niet herfinancieren.
Een aanzienlijk deel van de aflossingsvrije hypotheken loopt af tussen 2035-2038 en 2047-2052. De toezichthouders willen de blootstelling van banken en klanten verkleinen voordat die golf komt.
Wie merkt het?
Starters merken relatief weinig. Sinds 2013 is de aflossingsvrije hypotheek voor nieuwe gevallen al niet meer fiscaal aftrekbaar, dus de meeste starters kiezen sowieso voor een annuitaire vorm.
De grootste impact zit bij doorstromers, en dan vooral 55-plussers. Driekwart van de 55-plussers heeft een aflossingsvrije hypotheek. Als zij willen verhuizen naar een kleinere koopwoning, vallen ze onder de nieuwe regels.
De Hypotheker berekende het effect voor een stel van 57 jaar met een gezamenlijk inkomen van EUR 120.000 en een aflossingsvrije hypotheek van EUR 250.000: onder de nieuwe voorwaarden leidt een verhuizing tot een stijging van de nettohypotheeklasten met bijna EUR 1.750 per jaar.
Dat klinkt misschien overzichtelijk, maar het effect op de woningmarkt is breder. De Hypotheker verwacht dat de maatregel de doorstroming op de woningmarkt verder onder druk zet en gevolgen heeft voor het aanbod van eengezinswoningen. Als 55-plussers niet verhuizen, komen hun grotere woningen niet vrij voor gezinnen.
ING: de ontbrekende dominosteen
Rabobank (mei), ASN Bank (mei), ABN AMRO en Florius (juni). ING zegt het beleid continu te evalueren maar doet geen uitspraken over de toekomst. De verwachting in de hypotheekbranche is dat ook ING zal volgen, waarmee de hele markt op de 30%-norm zit.
Wat kun je doen?
Als je overweegt te verhuizen en een bestaande aflossingsvrije hypotheek hebt, is het verstandig om voor de ingangsdatum van je bank actie te ondernemen. Bij ABN AMRO en Florius is de deadline 1 juni. Let op: het gaat om de datum van de hypotheekaanvraag, niet de passeerdatum bij de notaris.
Wie blijft zitten waar hij zit, merkt op korte termijn niets. Maar het is wel verstandig om te berekenen wat er gebeurt als je hypotheek afloopt. De banken benaderen klanten hier steeds actiever over, onder de campagnenaam "Aflossingsblij".
Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiele beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.
